Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·1·1.2·1.2.52·1.2.52.2

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.2.52.2

P 1.2.52.2

क्अ इ,२२८।११-२१ रो इइ,१०३-१०४ किमर्थम् पुनः इदम् उच्यते । विशेषणानाम् वचनम् जातिनिवृत्त्यर्थम् । जातिनिवृत्त्यर्थः अयम् आरम्भः । किम् उच्यते जातिनिवृत्त्यर्थः इति न पुनः विशेषणानाम् अपि युक्तवद्भावः यथा स्यात् इति । समानाधिकरणत्वात् सिद्धम् । समानाधिकरणत्वात् विशेषणानाम् युक्तवद्भावः भविष्यति । यदि एवम् न अर्थः अनेन । लुपः अन्यत्र अपि जातेः युक्तवद्भावः न भवति । क्व अन्यत्र । बदरी सूक्ष्मकण्टका मधुरा वृक्षः इति । किम् पुनः कारणम् अन्यत्र अपि जातेः युक्तवद्भावः न भवति । आविष्टलिङ्गा जातिः यत् लिङ्गम् उपादाय प्रवर्तते उत्पत्तिप्रभृति आ विनाशात् न तत् लिङ्गम् जहाति । न तर्हि इदानीम् अयम् योगः वक्तव्यः । वक्तव्यः च । किम् प्रयोजनम् । इदम् तत्र तत्र उच्यते गुणवचनानाम् शब्दानाम् आश्रयतः लिङ्गवचनानि भवन्ति इति । तत् अनेन क्रियते ।

KA I,228.11-21 Ro II,103-104 kimartham punaḥ idam ucyate . viśeṣaṇānām vacanam jātinivṛttyartham . jātinivṛttyarthaḥ ayam ārambhaḥ . kim ucyate jātinivṛttyarthaḥ iti na punaḥ viśeṣaṇānām api yuktavadbhāvaḥ yathā syāt iti . samānādhikaraṇatvāt siddham . samānādhikaraṇatvāt viśeṣaṇānām yuktavadbhāvaḥ bhaviṣyati . yadi evam na arthaḥ anena . lupaḥ anyatra api jāteḥ yuktavadbhāvaḥ na bhavati . kva anyatra . badarī sūkṣmakaṇṭakā madhurā vṛkṣaḥ iti . kim punaḥ kāraṇam anyatra api jāteḥ yuktavadbhāvaḥ na bhavati . āviṣṭaliṅgā jātiḥ yat liṅgam upādāya pravartate utpattiprabhṛti ā vināśāt na tat liṅgam jahāti . na tarhi idānīm ayam yogaḥ vaktavyaḥ . vaktavyaḥ ca . kim prayojanam . idam tatra tatra ucyate guṇavacanānām śabdānām āśrayataḥ liṅgavacanāni bhavanti iti . tat anena kriyate .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/1.2.52.2

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.2.52.2, in HREEM (hreem.cc/library/P/1.2.52.2), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text