Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·1·1.2·1.2.7

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.2.7

P 1.2.7

क्अ इ,१९५।४-१२ रो इइ,१५ किमर्थम् मृडादिभ्यः परस्य क्त्वः कित्त्वम् उच्यते । कित् एव हि क्त्वा । न क्त्वा सेट् इति प्रतिषेधः प्राप्नोति तद्बाधनार्थम् । यदि तर्हि मृडादिभ्यः परस्य क्त्वः कित्त्वम् उच्यते न अर्थः न क्त्वा सेट् इति अनेन कित्त्वप्रतिषेधेन । इदम् नियमार्थम् भविष्यति : मृडादिभ्यः एव परस्य क्त्वः कित्त्वम् भवति न अन्येभ्यः इति । यदि नियमः क्रियते इह अपि तर्हि नियमान् न प्राप्नोति : लूत्वा पूत्वा । अत्र अपि अकित्त्वम् प्राप्नोति । तुल्यजातीयस्य नियमः । कः च तुल्यजातीयः । यथाजातीयकः मृडादिभ्यः परः क्त्वा । कथञ्जातीयकः मृडादिभ्यः परः क्त्वा । सेट् । एवम् अपि अस्ति अत्र कः चित् विभाषितेट् । सः अनिटाम् नियामकः स्यात् । अस्तु तावत् ये सेटः तेषाम् ग्रहणम् नियमाऋथम् । यः इदानीम् विभाषितेट् तस्य ग्रहणम् विध्यर्थम् भविष्यति ।

KA I,195.4-12 Ro II,15 kimartham mṛḍādibhyaḥ parasya ktvaḥ kittvam ucyate . kit eva hi ktvā . na ktvā seṭ iti pratiṣedhaḥ prāpnoti tadbādhanārtham . yadi tarhi mṛḍādibhyaḥ parasya ktvaḥ kittvam ucyate na arthaḥ na ktvā seṭ iti anena kittvapratiṣedhena . idam niyamārtham bhaviṣyati : mṛḍādibhyaḥ eva parasya ktvaḥ kittvam bhavati na anyebhyaḥ iti . yadi niyamaḥ kriyate iha api tarhi niyamān na prāpnoti : lūtvā pūtvā . atra api akittvam prāpnoti . tulyajātīyasya niyamaḥ . kaḥ ca tulyajātīyaḥ . yathājātīyakaḥ mṛḍādibhyaḥ paraḥ ktvā . kathañjātīyakaḥ mṛḍādibhyaḥ paraḥ ktvā . seṭ . evam api asti atra kaḥ cit vibhāṣiteṭ . saḥ aniṭām niyāmakaḥ syāt . astu tāvat ye seṭaḥ teṣām grahaṇam niyamāṛtham . yaḥ idānīm vibhāṣiteṭ tasya grahaṇam vidhyartham bhaviṣyati .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/1.2.7

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.2.7, in HREEM (hreem.cc/library/P/1.2.7), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text