Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·1·1.3·1.3.27

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.3.27

P 1.3.27

क्अ इ,२८१।१९-२८२।५ रो इइ,२५५-२५६ अकर्मकात् इति एव । उत् तपति सुवर्णम् सुवर्णकारः । स्वाङ्गकर्मकात् च । स्वाङ्गकर्मकात् च इति वक्तव्यम् । उत्तपते पाणी । वितपते पाणी । उत्तपते पृष्ठम् । वितपते पृष्ठम् । अथ उद्भिभ्याम् इति अत्र किम् प्रत्युदाह्रियते । निष्टप्यते इति । किम् पुनः कारणम् आत्मनेपदम् एव उदाह्रियते न परस्मैपदम् प्रत्युदाहार्यम् स्यात् । तपिः अयम् अकर्मकः । अकर्मकाः च अपि सोपसर्गाः सकर्मकाः भवन्ति । न च अन्तरेण कर्मकर्तारम् सकर्मकाः अकर्मकाः भवन्ति । यत् उच्यते न च अन्तरेण कर्मकर्तारम् सकर्मकाः अकर्मकाः भवन्ति इति अन्तरेण अपि कर्मकर्तारम् सकर्मकाः अकर्मकाः भवन्ति । तत् यथा । नदीवहति इति अकर्मकः । भारम् वहति इति सकर्मकः । तस्मात् निष्टपति इति प्रत्युदाहर्तव्यम् ।

KA I,281.19-282.5 Ro II,255-256 akarmakāt iti eva . ut tapati suvarṇam suvarṇakāraḥ . svāṅgakarmakāt ca . svāṅgakarmakāt ca iti vaktavyam . uttapate pāṇī . vitapate pāṇī . uttapate pṛṣṭham . vitapate pṛṣṭham . atha udbhibhyām iti atra kim pratyudāhriyate . niṣṭapyate iti . kim punaḥ kāraṇam ātmanepadam eva udāhriyate na parasmaipadam pratyudāhāryam syāt . tapiḥ ayam akarmakaḥ . akarmakāḥ ca api sopasargāḥ sakarmakāḥ bhavanti . na ca antareṇa karmakartāram sakarmakāḥ akarmakāḥ bhavanti . yat ucyate na ca antareṇa karmakartāram sakarmakāḥ akarmakāḥ bhavanti iti antareṇa api karmakartāram sakarmakāḥ akarmakāḥ bhavanti . tat yathā . nadīvahati iti akarmakaḥ . bhāram vahati iti sakarmakaḥ . tasmāt niṣṭapati iti pratyudāhartavyam .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/1.3.27

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.3.27, in HREEM (hreem.cc/library/P/1.3.27), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text