क्अ इ,२६२।१९-२६३।९ रो इइ,२०७-२०९ विभक्तौ तवर्गप्रतिषेधः अतद्धिते । विभक्तौ तवर्गप्रतिषेधः अतद्धिते इति वक्तव्यम् । इह मा भूत् । किमः अत् क्वे प्रेप्सन् दीप्यसे क्व अर्धमासाः इति । सः तर्हि प्रतिषेधः वक्तव्यः । न वक्तव्यः । आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापायति न विभक्तौ तद्धिते प्रतिषेधः भवति इति यत् अयम् इदमः थमुः इति मकारस्ये इत्सञ्ज्ञापरित्राणार्थम् उकारम् अनुबन्धम् करोति । यदि एतत् ज्ञाप्यते इदानीम् इति अत्र अपि प्राप्नोति । इत्कार्याभावात् अत्र इत्सञ्ज्ञा न भविष्यति । इदम् अस्ति इत्कार्यम् मित् अचः अन्त्यात् परः इति अचाम् अन्त्यात् परः यथा स्यात् । इश्भावे कृते न अस्ति विशेषः मित् अचः अन्त्यात् परः इति वा परत्वे प्रत्ययः परः इति वा । सः एव तावत् इश्भावः न प्राप्नोति । किम् कारणम् । प्राक् दिशः प्रत्ययेषु इति उच्यते । कः पुनः अर्हति इश्भावम् प्राग् दिशः प्रत्ययेषु वक्तुम् । किम् तर्हि । प्राक् दिशः अर्थेषु इश्भावः किंसर्वनामबहुभ्यः अद्व्यादिभ्यः प्रत्ययोत्पत्तिः । एवम् तर्हि तदः अपि अयम् वक्तव्यः । तदः च मित् अचः अन्त्यात् परत्वेन न सिध्यति । ननु च अत्र अपि अत्वे कृते न अस्ति विशेषः मित् अचः अन्त्यात् परः इति वा परत्वे प्रत्ययः परः इति वा । तत् हि अत्त्वम् न प्राप्नोति । किम् कारणम् । विभक्तौ इति उच्यते । एवम् तर्हि यकारान्तः दानीम् करिष्यते । किम् यकारः न श्रूयते । लुप्तनिर्दिष्टः यकारः ।
KA I,262.19-263.9 Ro II,207-209 vibhaktau tavargapratiṣedhaḥ ataddhite . vibhaktau tavargapratiṣedhaḥ ataddhite iti vaktavyam . iha mā bhūt . kimaḥ at kve prepsan dīpyase kva ardhamāsāḥ iti . saḥ tarhi pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . na vaktavyaḥ . ācāryapravṛttiḥ jñāpāyati na vibhaktau taddhite pratiṣedhaḥ bhavati iti yat ayam idamaḥ thamuḥ iti makārasye itsañjñāparitrāṇārtham ukāram anubandham karoti . yadi etat jñāpyate idānīm iti atra api prāpnoti . itkāryābhāvāt atra itsañjñā na bhaviṣyati . idam asti itkāryam mit acaḥ antyāt paraḥ iti acām antyāt paraḥ yathā syāt . iśbhāve kṛte na asti viśeṣaḥ mit acaḥ antyāt paraḥ iti vā paratve pratyayaḥ paraḥ iti vā . saḥ eva tāvat iśbhāvaḥ na prāpnoti . kim kāraṇam . prāk diśaḥ pratyayeṣu iti ucyate . kaḥ punaḥ arhati iśbhāvam prāg diśaḥ pratyayeṣu vaktum . kim tarhi . prāk diśaḥ artheṣu iśbhāvaḥ kiṃsarvanāmabahubhyaḥ advyādibhyaḥ pratyayotpattiḥ . evam tarhi tadaḥ api ayam vaktavyaḥ . tadaḥ ca mit acaḥ antyāt paratvena na sidhyati . nanu ca atra api atve kṛte na asti viśeṣaḥ mit acaḥ antyāt paraḥ iti vā paratve pratyayaḥ paraḥ iti vā . tat hi attvam na prāpnoti . kim kāraṇam . vibhaktau iti ucyate . evam tarhi yakārāntaḥ dānīm kariṣyate . kim yakāraḥ na śrūyate . luptanirdiṣṭaḥ yakāraḥ .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.