Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·1·1.3·1.3.58

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.3.58

P 1.3.58

क्अ इ,२८४।१४-२८५।२ रो इइ,२६०-२६१ अनोः ज्ञः प्रतिषेधे सकर्मकवचनम् । अनोः ज्ञः प्रतिषेधे सकर्मकग्रहणम् कर्तव्यम् । इह म भूत् । औषधस्य अनुजिज्ञासते इति । न वा अकर्मकस्य उत्तरेण विधानात् । न वा कर्तव्यम् । किम् कारणम् । अकर्मकस्य उत्तरेण विधानात् । अकर्मकात् जनातेः उत्तरेण योगेन आत्मनेपदम् विधीयते पूर्ववत् सनः इति । प्रतिषेधः पूर्वस्य च । पूर्वस्य च अयम् प्रतिषेधः । सः च सकर्मकार्थः आरम्भः । कथम् पुनः ज्ञायते पूर्वय्स अयम् प्रतिषेधः इति । अनन्तरस्य विधिः वा भवति प्रतिषेधः वा इति । कथम् पुनः ज्ञायते सकर्मकार्थः आरम्भः इति । अकर्मकात् जानातेः सनः आत्मनेपदवचने प्रयोजनम् न अस्ति इति कृत्वा सकर्मकार्थः विज्ञायते ।

KA I,284.14-285.2 Ro II,260-261 anoḥ jñaḥ pratiṣedhe sakarmakavacanam . anoḥ jñaḥ pratiṣedhe sakarmakagrahaṇam kartavyam . iha ma bhūt . auṣadhasya anujijñāsate iti . na vā akarmakasya uttareṇa vidhānāt . na vā kartavyam . kim kāraṇam . akarmakasya uttareṇa vidhānāt . akarmakāt janāteḥ uttareṇa yogena ātmanepadam vidhīyate pūrvavat sanaḥ iti . pratiṣedhaḥ pūrvasya ca . pūrvasya ca ayam pratiṣedhaḥ . saḥ ca sakarmakārthaḥ ārambhaḥ . katham punaḥ jñāyate pūrvaysa ayam pratiṣedhaḥ iti . anantarasya vidhiḥ vā bhavati pratiṣedhaḥ vā iti . katham punaḥ jñāyate sakarmakārthaḥ ārambhaḥ iti . akarmakāt jānāteḥ sanaḥ ātmanepadavacane prayojanam na asti iti kṛtvā sakarmakārthaḥ vijñāyate .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/1.3.58

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.3.58, in HREEM (hreem.cc/library/P/1.3.58), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text