क्अ इ,४३७।१९-४३८।२० रो इइ,७४८-७४९ निष्ठायाः पूर्वनिपाते जातिकालसुखादिभ्यः परवचनम् । निष्ठायाः पूर्वनिपाते जातिकालसुखादिभ्यः परा निष्ठा भवति इति वक्तव्यम् । शार्ङ्गजग्धी पलाण्डुभक्षिती मासजाता संवत्सरजाता सुखजाता दुःखजाता । न वा उत्तरपदस्य अन्तोदात्तवचनम् ज्ञापकम् परभावस्य । न वा वक्तव्यम् । किम् कारणम् । उत्तरपदस्य अन्तोदात्तवचनम् ज्ञापकम् परभावस्य । यत् अयम् जातिकालसुखादिभ्यः परस्याः निष्ठायाः उत्तरपदस्य अन्तोदात्तत्वम् शास्ति तत् ज्ञापयति आचार्यः परा अत्र निष्ठा भवति इति । प्रतिषेधे तु पूर्वनिपातप्रसङ्गः तस्मात् राजदन्तादिषु पाठः । प्रतिषेधे तु पूर्वनिपातः प्राप्नोति । अकृतमितप्रतिपन्नाः इति । तस्मात् राजदन्तादिषु पाठः कर्तव्यः । न कर्तव्यः । अत्र अपि प्रतिषेधवचनम् ज्ञापकम् परा निष्ठा भवति इति । प्रहरणार्थेभ्यः च । प्रहरणार्थेभ्यः च परे निष्ठासप्तम्यौ भवतः इति वक्तव्यम् । अस्युद्यतः मुसलोद्यतः असिपाणिः दण्डपाणिः । द्वन्द्वे घि अजाद्यन्तम् विप्रतिषेधेन । द्वन्द्वे घि इति अस्मात् अजाद्यन्तम् इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन । द्वन्द्वे घि इति अस्य अवकाशः पटुगुप्तौ । अजाद्यदन्तम् इति अस्य अवकाशः उष्ट्रखरौ । इह उभयम् प्राप्नोति इन्द्राग्नी । अजाद्यदन्तम् इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन । उभाभ्याम् अल्पाच्तरम् । उभाभ्याम् अल्पाच्तरम् इति एतत् भवति । द्वन्द्वे घि इति अस्य अवकाशः पटुगुप्तौ । अल्पाच्तरम् इति अस्य अवकाशः वाग्दृषदौ । इह उभयम् प्राप्नोति वागग्नी । अल्पाच्तरम् इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन । अजाद्यदन्तम् इति अस्य अवकाशः उष्ट्रखरौ । अल्पाच्तरम् इति अस्य अवकाशः सः एव । इह उभयम् प्राप्नोति वागिन्द्रौ । अल्पाच्तरम् इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन ।
KA I,437.19-438.20 Ro II,748-749 niṣṭhāyāḥ pūrvanipāte jātikālasukhādibhyaḥ paravacanam . niṣṭhāyāḥ pūrvanipāte jātikālasukhādibhyaḥ parā niṣṭhā bhavati iti vaktavyam . śārṅgajagdhī palāṇḍubhakṣitī māsajātā saṃvatsarajātā sukhajātā duḥkhajātā . na vā uttarapadasya antodāttavacanam jñāpakam parabhāvasya . na vā vaktavyam . kim kāraṇam . uttarapadasya antodāttavacanam jñāpakam parabhāvasya . yat ayam jātikālasukhādibhyaḥ parasyāḥ niṣṭhāyāḥ uttarapadasya antodāttatvam śāsti tat jñāpayati ācāryaḥ parā atra niṣṭhā bhavati iti . pratiṣedhe tu pūrvanipātaprasaṅgaḥ tasmāt rājadantādiṣu pāṭhaḥ . pratiṣedhe tu pūrvanipātaḥ prāpnoti . akṛtamitapratipannāḥ iti . tasmāt rājadantādiṣu pāṭhaḥ kartavyaḥ . na kartavyaḥ . atra api pratiṣedhavacanam jñāpakam parā niṣṭhā bhavati iti . praharaṇārthebhyaḥ ca . praharaṇārthebhyaḥ ca pare niṣṭhāsaptamyau bhavataḥ iti vaktavyam . asyudyataḥ musalodyataḥ asipāṇiḥ daṇḍapāṇiḥ . dvandve ghi ajādyantam vipratiṣedhena . dvandve ghi iti asmāt ajādyantam iti etat bhavati vipratiṣedhena . dvandve ghi iti asya avakāśaḥ paṭuguptau . ajādyadantam iti asya avakāśaḥ uṣṭrakharau . iha ubhayam prāpnoti indrāgnī . ajādyadantam iti etat bhavati vipratiṣedhena . ubhābhyām alpāctaram . ubhābhyām alpāctaram iti etat bhavati . dvandve ghi iti asya avakāśaḥ paṭuguptau . alpāctaram iti asya avakāśaḥ vāgdṛṣadau . iha ubhayam prāpnoti vāgagnī . alpāctaram iti etat bhavati vipratiṣedhena . ajādyadantam iti asya avakāśaḥ uṣṭrakharau . alpāctaram iti asya avakāśaḥ saḥ eva . iha ubhayam prāpnoti vāgindrau . alpāctaram iti etat bhavati vipratiṣedhena .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.