क्अ इ,४१२।१८-४१३।१३ रो इइ,६७८-६८० कृद्योगा च । कृद्योगा च षष्ठी समस्यते इति वक्तव्यम् । इध्मप्रव्रश्चनः पलाशशातनः । किमर्थम् इदम् उच्यते । प्रतिपदविधाना च षष्ठी न समस्यते इति वक्ष्यति । तस्य अयम् पुरस्तात् अपकर्षः । का पुनः षष्ठीप्रतिपदविधाना का कृद्योगा । सर्वा षष्ठी प्रतिपदविधाना शेषलक्षणाम् वर्जयित्वा । कर्तृकर्मणोः कृति इति या षष्ठी सा कृद्योगा । तत्स्थैः च गुणैः । तत्स्थैः च गुणैः षष्थीगुणैः षष्ठी समस्यते इति वक्तव्यम् । ब्राह्मणवर्णः चन्दनगन्धः पटहशब्दः नधीघोषः । न तु तद्विशेषणैः । न तु तद्विशेषणैः इति वक्तव्यम् । इह मा भूत् । घृतस्य तीव्रः चन्दनस्य मृदुः इति । किमर्थम् इदम् उच्यते । गुणेन इति प्रतिषेधम् वक्ष्यति । तस्य अयम् पुरस्तात् अपकर्षः । किम् कारणम् गुणेन न इति उच्यते न पुनः गुणवचनेन इति उच्यते । न एवम् शक्यम् । इह हि न स्यात् । काकस्य कार्ष्ण्यम् कण्टकस्य तैक्ष्ण्यम् बलाकायाः शौक्ल्यम् इति । एतत् एव तस्मिन् योगे उदाहरणम् । यत् वै ब्राह्मणस्य शुक्लाः वृषलस्य कृष्णाः इति असामर्थ्यात् अत्र न भविष्यति । कथम् असामर्थ्यम् । सापेक्षम् असमर्थम् भवति इति । द्रव्यम् अत्र अपेक्ष्यते दन्ताः । तस्मात् गुणेन न इति वक्तव्यम् । गुणेन न इति उच्यमाने तत्स्थैः च गुणैः इति वक्तव्यम् । तत्स्थैः च गुणैः इति उच्यमाने न तु तद्विशेषणैः इति वक्तव्यम् ।
KA I,412.18-413.13 Ro II,678-680 kṛdyogā ca . kṛdyogā ca ṣaṣṭhī samasyate iti vaktavyam . idhmapravraścanaḥ palāśaśātanaḥ . kimartham idam ucyate . pratipadavidhānā ca ṣaṣṭhī na samasyate iti vakṣyati . tasya ayam purastāt apakarṣaḥ . kā punaḥ ṣaṣṭhīpratipadavidhānā kā kṛdyogā . sarvā ṣaṣṭhī pratipadavidhānā śeṣalakṣaṇām varjayitvā . kartṛkarmaṇoḥ kṛti iti yā ṣaṣṭhī sā kṛdyogā . tatsthaiḥ ca guṇaiḥ . tatsthaiḥ ca guṇaiḥ ṣaṣthīguṇaiḥ ṣaṣṭhī samasyate iti vaktavyam . brāhmaṇavarṇaḥ candanagandhaḥ paṭahaśabdaḥ nadhīghoṣaḥ . na tu tadviśeṣaṇaiḥ . na tu tadviśeṣaṇaiḥ iti vaktavyam . iha mā bhūt . ghṛtasya tīvraḥ candanasya mṛduḥ iti . kimartham idam ucyate . guṇena iti pratiṣedham vakṣyati . tasya ayam purastāt apakarṣaḥ . kim kāraṇam guṇena na iti ucyate na punaḥ guṇavacanena iti ucyate . na evam śakyam . iha hi na syāt . kākasya kārṣṇyam kaṇṭakasya taikṣṇyam balākāyāḥ śauklyam iti . etat eva tasmin yoge udāharaṇam . yat vai brāhmaṇasya śuklāḥ vṛṣalasya kṛṣṇāḥ iti asāmarthyāt atra na bhaviṣyati . katham asāmarthyam . sāpekṣam asamartham bhavati iti . dravyam atra apekṣyate dantāḥ . tasmāt guṇena na iti vaktavyam . guṇena na iti ucyamāne tatsthaiḥ ca guṇaiḥ iti vaktavyam . tatsthaiḥ ca guṇaiḥ iti ucyamāne na tu tadviśeṣaṇaiḥ iti vaktavyam .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.