क्अ इइ,२७।२५-२८।११ रो इइइ,७२-७४ इमौ हलिकली स्तः इकारान्तौ । अस्ति हलशब्दः कलशब्दः च अकारान्तः । कयोः इदम् ग्रहणम् । यौ इकारान्तौ तयोः अत्वम् निपात्यते । किम् प्रयोजनम् । हलिकल्योः अत्वनिपातनम् सन्वद्भावप्रतिषेधार्थम् । हलिकल्योः अत्वनिपातनम् क्रियते सन्वद्भावः मा भूत् इति । अजहलत् अचकलत् । न एतत् अस्ति प्रयोजनम् । इकारलोपे कृते अग्लोपिनाम् न इति प्रतिषेधः भविष्यति । वृद्धौ कृतायाम् लोपः । तत् न अग्लोपि अङ्गम् भवति । इदम् इह सम्प्रधार्यम् । वृद्धिः क्रियताम् अग्लोपः इति । किम् अत्र कर्तव्यम् । परत्वात् वृद्धिः । नित्यः लोपः । कृतायाम् अपि वृद्धौ प्राप्नोति अकृतायाम् अपि प्राप्नोति । अनित्यः लोपः । अन्यस्य कृतायाम् वृद्धौ प्राप्नोति अन्यस्य अकृतायाम् । शब्दान्तरस्य च प्राप्नुवन् विधिः अनित्यः भवति । वृद्धिः अपि अनित्या । अन्यस्य कृते लोपे प्राप्नोति अन्यस्य अकृते । शब्दान्तरस्य च प्राप्नुवन् विधिः अनित्यः भवति । उभयोः अनित्ययोः परत्वात् वृद्धिः । वृद्धौ कृतायाम् लोपः । तत् न अग्लोपि अङ्गम् भवति । अत्वे पुनः सति वृद्धिः क्रियताम् लोपः इति यदि अपि परत्वात् वृद्धिः वृद्धौ कृतायाम् अपि अक् एव लुप्यते । तस्मात् सुष्ठु उच्यते हलिकल्योः अत्वनिपातनम् सन्वद्भावप्रतिषेधार्थम् ।
KA II,27.25-28.11 Ro III,72-74 imau halikalī staḥ ikārāntau . asti halaśabdaḥ kalaśabdaḥ ca akārāntaḥ . kayoḥ idam grahaṇam . yau ikārāntau tayoḥ atvam nipātyate . kim prayojanam . halikalyoḥ atvanipātanam sanvadbhāvapratiṣedhārtham . halikalyoḥ atvanipātanam kriyate sanvadbhāvaḥ mā bhūt iti . ajahalat acakalat . na etat asti prayojanam . ikāralope kṛte aglopinām na iti pratiṣedhaḥ bhaviṣyati . vṛddhau kṛtāyām lopaḥ . tat na aglopi aṅgam bhavati . idam iha sampradhāryam . vṛddhiḥ kriyatām aglopaḥ iti . kim atra kartavyam . paratvāt vṛddhiḥ . nityaḥ lopaḥ . kṛtāyām api vṛddhau prāpnoti akṛtāyām api prāpnoti . anityaḥ lopaḥ . anyasya kṛtāyām vṛddhau prāpnoti anyasya akṛtāyām . śabdāntarasya ca prāpnuvan vidhiḥ anityaḥ bhavati . vṛddhiḥ api anityā . anyasya kṛte lope prāpnoti anyasya akṛte . śabdāntarasya ca prāpnuvan vidhiḥ anityaḥ bhavati . ubhayoḥ anityayoḥ paratvāt vṛddhiḥ . vṛddhau kṛtāyām lopaḥ . tat na aglopi aṅgam bhavati . atve punaḥ sati vṛddhiḥ kriyatām lopaḥ iti yadi api paratvāt vṛddhiḥ vṛddhau kṛtāyām api ak eva lupyate . tasmāt suṣṭhu ucyate halikalyoḥ atvanipātanam sanvadbhāvapratiṣedhārtham .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.