Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·3·3.1·3.1.3·3.1.3.1

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.1.3.1

P 3.1.3.1

क्अ इइ,६।४-१४ रो इइइ,२०-२१ किमर्थम् इदम् उच्यते । आद्युदात्तः यथा स्यात् । अन्तोदात्तः मा भूत् इति । न एतत् अस्ति प्रयोजनम् । यम् इच्छति अन्तोदात्तम् करोति तत्र चकारम् अनुबन्धम् आह च चितः अन्तः उदात्तः इति । मध्योदात्तः तर्हि मा भूत् इति । मद्योदात्तम् यम् इच्छति तत्र रेफम् अनुबन्धम् करोति आह च उपोत्तमम् रिति इति । अनुदात्तः तर्हि मा भूत् इति । अनुदात्तम् अपि यम् इच्छति तत्र पकारम् अनुबन्धम् करोति आह च अनुदात्तौ सुप्पितौ इति । स्वरितः तर्हि मा भूत् इति । स्वरितम् अपि यम् इच्छति करोति तत्र तकारम् अनुबन्धम् आह च तित् स्वरितम् इति । यः इदानीम् अतः अन्यः प्रत्ययः शेषः सः अन्तरेण अपि वचनम् आद्युदात्तः एव भविष्यति इति न अर्थः आद्युदात्तवचनेन । एवम् अपि येषाम् एव प्रत्ययानाम् स्वरः नियम्यते ते एव नियतस्वराः स्युः । यः इदानीम् अनियतस्वरः सः कदा चित् आद्युदात्तः कदा चित् अन्तोदात्तः कदा चित् मध्योदात्तः कदा चित् अनुदात्तः कचा चित् स्वरितः स्यात् । आद्युदात्तः एव यथा स्यात् इति एवम् अर्थम् इदम् उच्यते ।

KA II,6.4-14 Ro III,20-21 kimartham idam ucyate . ādyudāttaḥ yathā syāt . antodāttaḥ mā bhūt iti . na etat asti prayojanam . yam icchati antodāttam karoti tatra cakāram anubandham āha ca citaḥ antaḥ udāttaḥ iti . madhyodāttaḥ tarhi mā bhūt iti . madyodāttam yam icchati tatra repham anubandham karoti āha ca upottamam riti iti . anudāttaḥ tarhi mā bhūt iti . anudāttam api yam icchati tatra pakāram anubandham karoti āha ca anudāttau suppitau iti . svaritaḥ tarhi mā bhūt iti . svaritam api yam icchati karoti tatra takāram anubandham āha ca tit svaritam iti . yaḥ idānīm ataḥ anyaḥ pratyayaḥ śeṣaḥ saḥ antareṇa api vacanam ādyudāttaḥ eva bhaviṣyati iti na arthaḥ ādyudāttavacanena . evam api yeṣām eva pratyayānām svaraḥ niyamyate te eva niyatasvarāḥ syuḥ . yaḥ idānīm aniyatasvaraḥ saḥ kadā cit ādyudāttaḥ kadā cit antodāttaḥ kadā cit madhyodāttaḥ kadā cit anudāttaḥ kacā cit svaritaḥ syāt . ādyudāttaḥ eva yathā syāt iti evam artham idam ucyate .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/3.1.3.1

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.1.3.1, in HREEM (hreem.cc/library/P/3.1.3.1), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text