क्अ इइ,१२५।२-२० रो इइइ,२८६-२८८ लस्य अप्रथमासमानाधिकरणेन अयोगात् अदेशानुपपत्तिः यथा अन्यत्र । लस्य अप्रथमासमानाधिकरणेन अयोगात् अदेशयोः नुपपत्तिः यथा अन्यत्र । तत् यथा अन्यत्र अपि लस्य अप्रथमासमानाधिकरणेन योगः न भवति । क्व अन्यत्र । लङि । अपचत् ओदनम् देवदत्तः इति । योगः इति चेत् अन्यत्र अपि योगः स्यात् । अथ मतम् एतत् भवति योगः इति अन्यत्र अपि योगः स्यात् । क्व अन्यत्र । लङि । अपचत् ओदनम् देवदत्तः इति । न क्व चित् योगः इति कृत्वा अतः सर्वत्र योगेन भवितव्यम् क्व चित् अयोगः इति कृत्वा सर्वत्र अयोगेन । तत् यथा । समानम् ईहमानानाम् च अधीयानानाम् च के चित् अर्थैः युज्यन्ते अपरे न । न च इदानीम् कः चित् अर्थवान् इति अतः सर्वैः अर्थवद्भिः शक्यम् भवितुम् कः चित् अनर्थकः इति सर्वैः अनर्थकैः । तत्र किम् अस्माभिः शक्यम् कर्तुम् । यत् लोटः अप्रथमासमानाधिकरणेन योगः भवति लङः न स्वाभाविकम् एतत् । अथ वा आदेशे सामानाधिकरण्यम् दृष्ट्वा अनुमानात् गन्तव्यम् प्रकृतेः अपि सामानाधिकरण्यम् भवति इति । तत् यथा धूमम् दृष्ट्वा अग्निः अत्र इति गम्यते त्रिविष्टब्धकम् दृष्ट्वा परिव्राजकः इति । विषमः उपन्यासः । प्रत्यक्षः तेन अग्निधूमयोः अभिसम्बन्धः कृतः भवति त्रिविष्टब्धकपरिव्राजकयोः च । सः तद्विदेशस्थम् अपि दृष्ट्वा जानाति अग्निः अत्र परिव्राजकः अत्र इति । भवति वै प्रत्यक्षात् अपि अनुमानबलीयस्त्वम् । तत् यथा अलातचक्रम् प्रत्यक्षम् दृश्यते अनुमानात् च गम्यते न एतत् अस्ति इति । कस्य चित् खलु अपि सकृत् कृतः अभिसम्बन्धः अत्यन्ताय कृतः भवति । तत् यथा वृक्षपर्णयोः अयम् वृक्षः इदम् पर्णम् इति । सः तद्विदेशस्थम् अपि दृष्ट्वा जानाति वृक्षस्य इदम् पर्णम् इति ।
KA II,125.2-20 Ro III,286-288 lasya aprathamāsamānādhikaraṇena ayogāt adeśānupapattiḥ yathā anyatra . lasya aprathamāsamānādhikaraṇena ayogāt adeśayoḥ nupapattiḥ yathā anyatra . tat yathā anyatra api lasya aprathamāsamānādhikaraṇena yogaḥ na bhavati . kva anyatra . laṅi . apacat odanam devadattaḥ iti . yogaḥ iti cet anyatra api yogaḥ syāt . atha matam etat bhavati yogaḥ iti anyatra api yogaḥ syāt . kva anyatra . laṅi . apacat odanam devadattaḥ iti . na kva cit yogaḥ iti kṛtvā ataḥ sarvatra yogena bhavitavyam kva cit ayogaḥ iti kṛtvā sarvatra ayogena . tat yathā . samānam īhamānānām ca adhīyānānām ca ke cit arthaiḥ yujyante apare na . na ca idānīm kaḥ cit arthavān iti ataḥ sarvaiḥ arthavadbhiḥ śakyam bhavitum kaḥ cit anarthakaḥ iti sarvaiḥ anarthakaiḥ . tatra kim asmābhiḥ śakyam kartum . yat loṭaḥ aprathamāsamānādhikaraṇena yogaḥ bhavati laṅaḥ na svābhāvikam etat . atha vā ādeśe sāmānādhikaraṇyam dṛṣṭvā anumānāt gantavyam prakṛteḥ api sāmānādhikaraṇyam bhavati iti . tat yathā dhūmam dṛṣṭvā agniḥ atra iti gamyate triviṣṭabdhakam dṛṣṭvā parivrājakaḥ iti . viṣamaḥ upanyāsaḥ . pratyakṣaḥ tena agnidhūmayoḥ abhisambandhaḥ kṛtaḥ bhavati triviṣṭabdhakaparivrājakayoḥ ca . saḥ tadvideśastham api dṛṣṭvā jānāti agniḥ atra parivrājakaḥ atra iti . bhavati vai pratyakṣāt api anumānabalīyastvam . tat yathā alātacakram pratyakṣam dṛśyate anumānāt ca gamyate na etat asti iti . kasya cit khalu api sakṛt kṛtaḥ abhisambandhaḥ atyantāya kṛtaḥ bhavati . tat yathā vṛkṣaparṇayoḥ ayam vṛkṣaḥ idam parṇam iti . saḥ tadvideśastham api dṛṣṭvā jānāti vṛkṣasya idam parṇam iti .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.