क्अ इइ,१०५।३-२० रो इइइ,२३८-२४० ख्युनि च्विप्रतिषेधानर्थक्यम् ल्युट्ख्य्नोः अविशेषात् । ख्युनि च्विप्रतिषेधः अनर्थकः । किम् कारणम् । ल्युट्ख्य्नोः अविशेषात् । ख्युना मुक्ते ल्युटा भवितव्यम् । न च अस्ति विशेषः च्व्यन्ते उपपदे ल्युटः ख्युनः वा । तत् एव रूपम् सः एव स्वरः । अयम् अस्ति विशेषः । ल्युटि सति ईकारेण भवितव्यम् । ख्युनि सति न भवितव्यम् । ख्युनि अपि सति भवतव्यम् । एवम् हि सौनागाः पठन्ति । नञ्स्नञीक्ख्युंस्तरुणतलुनानाम् उपसङ्ख्यानम् इति । अयम् तर्हि विशेषः । ख्युनि सति नित्यसमासेन भवितव्यम् । उपपदसमासः हि नित्यसमासः इति । ल्युटि सति न भवितव्यम् । ल्युटि अपि भवितव्यम् । गतिसमासः अपि हि नित्यसमासः । च्य्वन्तम् च गतिसञ्ज्ञम् भवति । मुमर्थम् तर्हि प्रतिषेधः वक्तव्यः । ख्युनि सति मुमा भवितव्यम् । ल्युति सति न भवितव्यम् । मुमर्थम् इति चेत् न अव्ययत्वात् । मुमर्थम् इति चेत् तत् न । किम् कारणम् । अव्ययत्वात् । अनव्ययस्य मुम् उच्यते । च्व्यन्तम् च अव्ययसञ्ज्ञम् । उत्तरार्थम् तु । उत्तरार्थम् तर्हि प्रतिषेधः वक्तव्यः । कर्तरि भुवः खिष्णुच्खुकञौ अच्वौ इति एव । आढ्यीभविता । अथ इदानीम् अनेन मुक्ते ताच्छीलिलः इष्णुच् विधीयते । सः अत्र कस्मात् न भवति । रूढिशब्दप्रकाराः तच्छीलिकाः । न च रूड्ःइशब्दाः गतिभिः विशेष्यन्ते । न हि भवति प्रदेवदत्तः इति ।
KA II,105.3-20 Ro III,238-240 khyuni cvipratiṣedhānarthakyam lyuṭkhynoḥ aviśeṣāt . khyuni cvipratiṣedhaḥ anarthakaḥ . kim kāraṇam . lyuṭkhynoḥ aviśeṣāt . khyunā mukte lyuṭā bhavitavyam . na ca asti viśeṣaḥ cvyante upapade lyuṭaḥ khyunaḥ vā . tat eva rūpam saḥ eva svaraḥ . ayam asti viśeṣaḥ . lyuṭi sati īkāreṇa bhavitavyam . khyuni sati na bhavitavyam . khyuni api sati bhavatavyam . evam hi saunāgāḥ paṭhanti . nañsnañīkkhyuṃstaruṇatalunānām upasaṅkhyānam iti . ayam tarhi viśeṣaḥ . khyuni sati nityasamāsena bhavitavyam . upapadasamāsaḥ hi nityasamāsaḥ iti . lyuṭi sati na bhavitavyam . lyuṭi api bhavitavyam . gatisamāsaḥ api hi nityasamāsaḥ . cyvantam ca gatisañjñam bhavati . mumartham tarhi pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . khyuni sati mumā bhavitavyam . lyuti sati na bhavitavyam . mumartham iti cet na avyayatvāt . mumartham iti cet tat na . kim kāraṇam . avyayatvāt . anavyayasya mum ucyate . cvyantam ca avyayasañjñam . uttarārtham tu . uttarārtham tarhi pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . kartari bhuvaḥ khiṣṇuckhukañau acvau iti eva . āḍhyībhavitā . atha idānīm anena mukte tācchīlilaḥ iṣṇuc vidhīyate . saḥ atra kasmāt na bhavati . rūḍhiśabdaprakārāḥ tacchīlikāḥ . na ca rūḍḥiśabdāḥ gatibhiḥ viśeṣyante . na hi bhavati pradevadattaḥ iti .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.