Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·3·3.2·3.2.80

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.2.80

P 3.2.80

क्अ इइ,१०९।१२-२० रो इइइ,२४७-२४८ किम् उदाहरणम् । अश्राद्धभोजी । किम् यः अश्राद्धम् भुङ्क्ते सः अश्राद्धभोजी । किम् च अतः । यदा असौ अश्राद्धम् न भुङ्क्ते तदा अस्य व्रतलोपः स्यात् । तत् यथा : स्थायी यदा न तिष्थति तदा अस्य व्रतलोपः भवति । एवम् तर्हि णिन्यन्तेन समासः भविष्यति : न श्राद्धभोजी अश्राद्धभोजी । न एवम् शक्यम् । स्वरे हि दोषः स्यात् । अश्राद्धभोजी इति एवम् स्वरः प्रसज्येत । अश्राद्धभोजी इति च इष्यते । एवम् तर्हि नञः एव अयम् भुजिप्रतिषेधवाचिनः श्राद्धशब्देन असमर्थसमासः : न भोजी श्राद्धस्य इति । सः तर्हि असमर्थसमासः वक्तव्यः । यदि अपि वक्तव्यः अथ वा एतर्हि बहूनि प्रयोजनानि । कानि । असूर्यम्पश्यानि मुखानि । अपूर्वगेयाः श्लोकाः । अश्राद्धभोजी ब्राह्मणः । सुट् अनपुंसकस्य इति ।

KA II,109.12-20 Ro III,247-248 kim udāharaṇam . aśrāddhabhojī . kim yaḥ aśrāddham bhuṅkte saḥ aśrāddhabhojī . kim ca ataḥ . yadā asau aśrāddham na bhuṅkte tadā asya vratalopaḥ syāt . tat yathā : sthāyī yadā na tiṣthati tadā asya vratalopaḥ bhavati . evam tarhi ṇinyantena samāsaḥ bhaviṣyati : na śrāddhabhojī aśrāddhabhojī . na evam śakyam . svare hi doṣaḥ syāt . aśrāddhabhojī iti evam svaraḥ prasajyeta . aśrāddhabhojī iti ca iṣyate . evam tarhi nañaḥ eva ayam bhujipratiṣedhavācinaḥ śrāddhaśabdena asamarthasamāsaḥ : na bhojī śrāddhasya iti . saḥ tarhi asamarthasamāsaḥ vaktavyaḥ . yadi api vaktavyaḥ atha vā etarhi bahūni prayojanāni . kāni . asūryampaśyāni mukhāni . apūrvageyāḥ ślokāḥ . aśrāddhabhojī brāhmaṇaḥ . suṭ anapuṃsakasya iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/3.2.80

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.2.80, in HREEM (hreem.cc/library/P/3.2.80), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text