Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·3·3.3·3.3.83

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.3.83

P 3.3.83

क्अ इइ,१५१।२-११ रो इइइ,३३६ कस्मात् अयम् कः विधीयते । हन्तेः इति आह । तत् हन्तिग्रहणम् कर्तव्यम् । न कर्तव्यम् । प्रकृतम् अनुवर्तते । क्व प्रकृतम् । हनः च वधः । तत् वै अनेकेन निपातनेन व्यवच्छिन्नम् न शक्यम् अनुवर्तयितुम् । न एतानि निपातनानि । हन्तेः एते आदेशाः । यदि आदेशाः घनस्वरः न सिध्यति । घनः । सन्तु तर्हि निपातनानि । ननु च उक्तम् तत् वै अनेकेन निपातनेन व्यवच्छिन्नम् न शक्यम् अनुवर्तयितुम् इति । सम्बन्धम् अनुवर्तिष्यते । अथ वा पुनः सन्तु आदेशाः । ननु च उक्तम् स्वरः न सिध्यति इति । न एषः दोषः । अकारान्तः आदेशः । अथ यदा इषीकया स्तम्बः हन्यते कथम् तत्र भवितव्यम् । के चिद् तावत् आहुः । स्तम्बघ्ना इति भवितव्यम् । अपरे आहुः : स्तम्बहेतिः इति भवितव्यम् । ऊतियूतिजूतिसातिहेतिकीर्तयः च इति निपातनम् इति । अपरे आहुः । स्तम्बहननीइति भवितव्यम् इति । वक्ष्यति एतत् । अजब्भ्याम् स्त्रीईखलनाः । स्त्रियाः खलनौ विप्रतिषेधेन इति ।

KA II,151.2-11 Ro III,336 kasmāt ayam kaḥ vidhīyate . hanteḥ iti āha . tat hantigrahaṇam kartavyam . na kartavyam . prakṛtam anuvartate . kva prakṛtam . hanaḥ ca vadhaḥ . tat vai anekena nipātanena vyavacchinnam na śakyam anuvartayitum . na etāni nipātanāni . hanteḥ ete ādeśāḥ . yadi ādeśāḥ ghanasvaraḥ na sidhyati . ghanaḥ . santu tarhi nipātanāni . nanu ca uktam tat vai anekena nipātanena vyavacchinnam na śakyam anuvartayitum iti . sambandham anuvartiṣyate . atha vā punaḥ santu ādeśāḥ . nanu ca uktam svaraḥ na sidhyati iti . na eṣaḥ doṣaḥ . akārāntaḥ ādeśaḥ . atha yadā iṣīkayā stambaḥ hanyate katham tatra bhavitavyam . ke cid tāvat āhuḥ . stambaghnā iti bhavitavyam . apare āhuḥ : stambahetiḥ iti bhavitavyam . ūtiyūtijūtisātihetikīrtayaḥ ca iti nipātanam iti . apare āhuḥ . stambahananīiti bhavitavyam iti . vakṣyati etat . ajabbhyām strīīkhalanāḥ . striyāḥ khalanau vipratiṣedhena iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/3.3.83

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.3.83, in HREEM (hreem.cc/library/P/3.3.83), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text