Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·3·3.4·3.4.24

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.4.24

P 3.4.24

क्अ इइ,१७३।१८-२५ रो इइइ,३७९-३८१ किम् इयम् प्राप्ते विभाषा आहोस्वित् अप्राप्ते । कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते । आभीक्ष्ण्ये इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते । किम् च अतः । यदि प्राप्ते आभीक्ष्ण्ये अनिष्टा विभाषा प्राप्नोति अन्यत्र च इष्टा न सिध्यति । अथ अप्राप्ते । अग्रादिषु अप्राप्तविधेः समासप्रतिषेधः । अग्रादिषु अप्राप्तविधेः समासप्रतिषेधः वक्तव्यः । सः तर्हि वक्तव्यः । न वक्तव्यः । उक्तम् एतत् अमा एव अव्ययेन इति अत्र एवकारकरणस्य प्रजोजनम् । अमा एव अव्ययेन यत् तुल्यविधानम् उपपदम् तत्र समासः यथा स्यात् । अमा च अन्येन च यत् तुल्यविधानम् उपपदम् तत्र मा भूत् इति ।

KA II,173.18-25 Ro III,379-381 kim iyam prāpte vibhāṣā āhosvit aprāpte . katham ca prāpte katham vā aprāpte . ābhīkṣṇye iti vā nitye prāpte anyatra vā aprāpte . kim ca ataḥ . yadi prāpte ābhīkṣṇye aniṣṭā vibhāṣā prāpnoti anyatra ca iṣṭā na sidhyati . atha aprāpte . agrādiṣu aprāptavidheḥ samāsapratiṣedhaḥ . agrādiṣu aprāptavidheḥ samāsapratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . saḥ tarhi vaktavyaḥ . na vaktavyaḥ . uktam etat amā eva avyayena iti atra evakārakaraṇasya prajojanam . amā eva avyayena yat tulyavidhānam upapadam tatra samāsaḥ yathā syāt . amā ca anyena ca yat tulyavidhānam upapadam tatra mā bhūt iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/3.4.24

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.4.24, in HREEM (hreem.cc/library/P/3.4.24), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text