Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·3·3.4·3.4.19

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.4.19

P 3.4.19

क्अ १७१।१९-१७२।४ रो इइइ,३७५-३७६ किमर्थम् मेङः सानुबन्धकस्य आत्त्वभूतस्य ग्रहणम् क्रियते न उदीचाम् मेङः इति एव उच्येत । तत्र अयम् अपि अर्थः । उदीचाम् मेङः इति व्यतिहारग्रहणम् न कर्तव्यम् भवति । किम् कारणम् । तद्विषयः हि सः । वय्तिहारविषयः एव मयतिः । एवम् तर्हि सिद्धे सति यत् मेङः सानुबन्धकस्य आत्त्वभूतस्य ग्रहणम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः न अनुबन्धकृतम् अनेजन्तत्वम् भवति इति ।किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् । तत्र असरूपसर्वादेशदाप्प्रतिषेधे पृथक्त्वनिर्देशः अनाकारान्तत्वात् इति उक्तम् । तत् न वक्तव्यम् भवति । किमर्थम् पुनः इदम् उच्यते न समानकर्तृकयोः पूर्वकाले इति एव सिद्धम् । अपूर्वकालार्थः अयम् आरम्भः । पूर्वम् हि असौ याचते पश्चात् अपमयते ।

KA 171.19-172.4 Ro III,375-376 kimartham meṅaḥ sānubandhakasya āttvabhūtasya grahaṇam kriyate na udīcām meṅaḥ iti eva ucyeta . tatra ayam api arthaḥ . udīcām meṅaḥ iti vyatihāragrahaṇam na kartavyam bhavati . kim kāraṇam . tadviṣayaḥ hi saḥ . vaytihāraviṣayaḥ eva mayatiḥ . evam tarhi siddhe sati yat meṅaḥ sānubandhakasya āttvabhūtasya grahaṇam karoti tat jñāpayati ācāryaḥ na anubandhakṛtam anejantatvam bhavati iti .kim etasya jñāpane prayojanam . tatra asarūpasarvādeśadāppratiṣedhe pṛthaktvanirdeśaḥ anākārāntatvāt iti uktam . tat na vaktavyam bhavati . kimartham punaḥ idam ucyate na samānakartṛkayoḥ pūrvakāle iti eva siddham . apūrvakālārthaḥ ayam ārambhaḥ . pūrvam hi asau yācate paścāt apamayate .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/3.4.19

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.4.19, in HREEM (hreem.cc/library/P/3.4.19), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text