क्अ इइ,२५५।६-२४ रो इइइ,५९७-५९८ किमर्थम् शिवादिभ्यः अण् विधीयते न यथाविहितम् एव उच्येत । शिवादिभ्यः यथाविहितम् इति इयति उच्यमाने इञ् प्रसज्येत । इञ् अतो यथाविहितः । पुनर्वचनम् इदानीम् किमर्थम् स्यात् । पुनर्वचनम् इदानीम् किमर्थम् स्यात् । ये तस्य बाधकाः तद्बाधनार्थम् । सः वै न अस्ति यः तम् बाधेत । तत्र आरम्भसामर्थ्यात् यः विहितः न च प्राप्नोति सः भविष्यति । कः च असौ । अण् एव । उत्तरार्थम् तर्हि : अवृद्धाभ्यः नदीमानुषीभ्यः तन्नामिकाभ्यः इति । अत्र यथाविहितम् इति इयति उच्यमाने ढक् प्रस्ज्येत । ढक् अतः यथाविहितः । पुनर्वचनम् इदानीम् किमर्थम् स्यात् । ये तस्य बाधकाः तद्बाधनार्थम् । सः वै न अस्ति यः तम् बाधेत । तत्र आरम्भसामर्थ्यात् यः विहितः न च प्राप्नोति सः भविष्यति । कः च असौ । अण् एव । उत्तरार्थम् एव तर्हि : ऋष्यन्धकवृष्णिकुरुभ्यः च इति । अत्र यथाविहितम् इति इयति उच्यमाने इञ् प्रस्ज्येत । इञ् अतः यथाविहितः । पुनर्वचनम् इदानीम् किमर्थम् स्यात् । ये तस्य बाधकाः तद्बाधनार्थम् । सः वै न अस्ति यः तम् बाधेत । तत्र आरम्भसामर्थ्यात् यः विहितः न च प्राप्नोति सः भविष्यति । कः च असौ । अण् एव । उत्तरार्थम् एव तर्हि : मातुः उत् सङ्ख्यासम्भद्रपूर्वायाः , कन्यायाः कनीन च इति । अत्र यथाविहितम् इति इयति उच्यमाने ढक् प्रस्ज्येत । ढक् अतः यथाविहितः । पुनर्वचनम् इदानीम् किमर्थम् स्यात् । मातुः उकारम् वक्ष्यामि कन्यायाः कनीनभावम् इति । यदि एतावत् प्रयोजनम् स्यात् तत्र एव अयम् ब्रूयात् : स्त्रीभ्यः ढक् , मातुः उकारः , कन्यायाः च कनीनभावः इति । इदम् तर्हि प्रयोजनम् : अयम् ऋष्टिषेणशब्दः शिवादिषु पठ्यते । तत्र यथाविहितम् इति इयति उच्यमाने इञ् प्रसज्येत । तम् परत्वात् सेनान्तात् ण्यः बाधेत । तत्र आरम्भसामर्थ्यात् इञ् प्रसज्येत । पुनरण्ग्रहणात् अण् एव भवति
KA II,255.6-24 Ro III,597-598 kimartham śivādibhyaḥ aṇ vidhīyate na yathāvihitam eva ucyeta . śivādibhyaḥ yathāvihitam iti iyati ucyamāne iñ prasajyeta . iñ ato yathāvihitaḥ . punarvacanam idānīm kimartham syāt . punarvacanam idānīm kimartham syāt . ye tasya bādhakāḥ tadbādhanārtham . saḥ vai na asti yaḥ tam bādheta . tatra ārambhasāmarthyāt yaḥ vihitaḥ na ca prāpnoti saḥ bhaviṣyati . kaḥ ca asau . aṇ eva . uttarārtham tarhi : avṛddhābhyaḥ nadīmānuṣībhyaḥ tannāmikābhyaḥ iti . atra yathāvihitam iti iyati ucyamāne ḍhak prasjyeta . ḍhak ataḥ yathāvihitaḥ . punarvacanam idānīm kimartham syāt . ye tasya bādhakāḥ tadbādhanārtham . saḥ vai na asti yaḥ tam bādheta . tatra ārambhasāmarthyāt yaḥ vihitaḥ na ca prāpnoti saḥ bhaviṣyati . kaḥ ca asau . aṇ eva . uttarārtham eva tarhi : ṛṣyandhakavṛṣṇikurubhyaḥ ca iti . atra yathāvihitam iti iyati ucyamāne iñ prasjyeta . iñ ataḥ yathāvihitaḥ . punarvacanam idānīm kimartham syāt . ye tasya bādhakāḥ tadbādhanārtham . saḥ vai na asti yaḥ tam bādheta . tatra ārambhasāmarthyāt yaḥ vihitaḥ na ca prāpnoti saḥ bhaviṣyati . kaḥ ca asau . aṇ eva . uttarārtham eva tarhi : mātuḥ ut saṅkhyāsambhadrapūrvāyāḥ , kanyāyāḥ kanīna ca iti . atra yathāvihitam iti iyati ucyamāne ḍhak prasjyeta . ḍhak ataḥ yathāvihitaḥ . punarvacanam idānīm kimartham syāt . mātuḥ ukāram vakṣyāmi kanyāyāḥ kanīnabhāvam iti . yadi etāvat prayojanam syāt tatra eva ayam brūyāt : strībhyaḥ ḍhak , mātuḥ ukāraḥ , kanyāyāḥ ca kanīnabhāvaḥ iti . idam tarhi prayojanam : ayam ṛṣṭiṣeṇaśabdaḥ śivādiṣu paṭhyate . tatra yathāvihitam iti iyati ucyamāne iñ prasajyeta . tam paratvāt senāntāt ṇyaḥ bādheta . tatra ārambhasāmarthyāt iñ prasajyeta . punaraṇgrahaṇāt aṇ eva bhavati
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.