Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·4·4.1·4.1.151

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 4.1.151

P 4.1.151

क्अ इइ,२६२।२-११ रो इइइ,६१०-६११ वामरथस्य कण्वादिवत् स्वरवर्जम् । वामरथस्य कण्वादिवद्भावः वक्तव्यः । किम् अविशेषेण । न इति आह । स्वरम् वर्जयित्वा । किम् प्रयोजनम् । वामरथ्यस्य छात्राः वामरथाः । कण्वादिभ्यः गोत्रे इति अण् यथा स्यात् । यदि कण्वादिवत् इति उच्यते प्रत्ययाश्रयम् अनतिदिष्टम् भवति । तत्र कः दोषः । वामरथाः । बहुषु लोपः न प्राप्नोति । वामरथानाम् सङ्घः । सङ्घाङ्कलक्षणेषु अञ्यञिञाम् अण् इति अण् न प्राप्नोति । यदि पुनः यञ्वत् इति उच्येत । एवम् अपि प्रकृत्याश्रितम् अनतिदिष्टम् भवति । तत्रो कः दोषः । वामरथ्यस्य छात्राः वामरथाः । कण्वादिभ्यः गोत्रे इति अण् न प्राप्नोति । अस्तु तर्हि कण्वादिवत् इति एव । कथम् वामरथाः वामरथानाम् सङ्घः इति । यत् अयम् स्वरवर्जम् इति आह तत् ज्ञापयति आचार्यः प्रत्ययाश्रितम् अपि अतिदिष्टम् भवति इति ।

KA II,262.2-11 Ro III,610-611 vāmarathasya kaṇvādivat svaravarjam . vāmarathasya kaṇvādivadbhāvaḥ vaktavyaḥ . kim aviśeṣeṇa . na iti āha . svaram varjayitvā . kim prayojanam . vāmarathyasya chātrāḥ vāmarathāḥ . kaṇvādibhyaḥ gotre iti aṇ yathā syāt . yadi kaṇvādivat iti ucyate pratyayāśrayam anatidiṣṭam bhavati . tatra kaḥ doṣaḥ . vāmarathāḥ . bahuṣu lopaḥ na prāpnoti . vāmarathānām saṅghaḥ . saṅghāṅkalakṣaṇeṣu añyañiñām aṇ iti aṇ na prāpnoti . yadi punaḥ yañvat iti ucyeta . evam api prakṛtyāśritam anatidiṣṭam bhavati . tatro kaḥ doṣaḥ . vāmarathyasya chātrāḥ vāmarathāḥ . kaṇvādibhyaḥ gotre iti aṇ na prāpnoti . astu tarhi kaṇvādivat iti eva . katham vāmarathāḥ vāmarathānām saṅghaḥ iti . yat ayam svaravarjam iti āha tat jñāpayati ācāryaḥ pratyayāśritam api atidiṣṭam bhavati iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/4.1.151

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 4.1.151, in HREEM (hreem.cc/library/P/4.1.151), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text