Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·4·4.1·4.1.168·4.1.168.1

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 4.1.168.1

P 4.1.168.1

क्अ इइ,२६८।२०-२६९।३ रो इइइ,६२५-६२६ क्षत्रियात् एकराजात् सङ्घप्रतिषेधार्थम् । क्षत्रियात् एकराजात् इति वक्तव्यम् । किम् प्रयोजनम् । सङ्घप्रतिषेधार्थम् । सङ्घात् मा भूत् । पञ्चालानाम् अपत्यम् विदेहानाम् अपत्यम् इति । तत् तर्हि वक्तव्यम् । न वक्तव्यम् । न हि अन्तरेण बहुषु लुकम् पञ्चालाः इति एतत् भवति । यः तस्मात् उत्पद्यते युवप्रत्ययः सः स्यात् । युवप्रत्ययः चेत् तस्य लुक् तस्मिन् च अलुक् भविष्यति । इदम् तर्हि क्षौद्रकाणाम् अपत्यम् मालवानाम् अपत्यम् इति । अत्र अपि क्षौद्रक्यः मालक्यः इति न एतत् तेषाम् दासे वा भवति कर्मकरे वा । किम् तर्हि तेषाम् एव कस्मिन् चित् । यावता तेषाम् एव कस्मिन् चित् तस्मात् उत्पद्यते युवप्रत्ययः सः स्यात् । युवप्रत्ययः चेत् तस्य लुक् तस्मिन् च अलुक् भविष्यति ।

KA II,268.20-269.3 Ro III,625-626 kṣatriyāt ekarājāt saṅghapratiṣedhārtham . kṣatriyāt ekarājāt iti vaktavyam . kim prayojanam . saṅghapratiṣedhārtham . saṅghāt mā bhūt . pañcālānām apatyam videhānām apatyam iti . tat tarhi vaktavyam . na vaktavyam . na hi antareṇa bahuṣu lukam pañcālāḥ iti etat bhavati . yaḥ tasmāt utpadyate yuvapratyayaḥ saḥ syāt . yuvapratyayaḥ cet tasya luk tasmin ca aluk bhaviṣyati . idam tarhi kṣaudrakāṇām apatyam mālavānām apatyam iti . atra api kṣaudrakyaḥ mālakyaḥ iti na etat teṣām dāse vā bhavati karmakare vā . kim tarhi teṣām eva kasmin cit . yāvatā teṣām eva kasmin cit tasmāt utpadyate yuvapratyayaḥ saḥ syāt . yuvapratyayaḥ cet tasya luk tasmin ca aluk bhaviṣyati .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/4.1.168.1

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 4.1.168.1, in HREEM (hreem.cc/library/P/4.1.168.1), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text