Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·4·4.1·4.1.34

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 4.1.34

P 4.1.34

क्अ इइ,२१४।१६-२१५।२ रो इइइ,४९२-४९३ पत्युः सपूर्वात् उपसर्जनसमासे उपसङ्क्न्ह्यानम् । पत्युः सपूर्वात् उपसर्जनसमासे उपसङ्क्न्ह्यानम् कर्तव्यम् । वृद्धपतिः वृद्धपत्नी स्थूलपतिः स्थूलपत्नी । वचनात् भविष्यति । अस्ति वचने प्रयोजनम् । किम् । आशापतिः आसापत्नी । सिद्धम् तु पत्युः प्रातिपदिकविशेषणत्वात् । सिद्धम् एतत् । कथम् । पत्युः प्रातिपदिकविशेषणत्वात् । न एवम् विज्ञायते । अस्ति अस्मात् पतिशब्दात् पूर्वः सः अयम् सपूर्वः । सपूर्वात् पतिशब्दात् अनुपसर्जनात् इति । कथम् तर्हि । अस्ति अस्मिन् प्रातिपदिके पूर्वः तत् इदम् सपूर्वम् । सपूर्वात् प्रातिपदिकात् पत्यन्तात् अनुपसर्जनात् इति ।

KA II,214.16-215.2 Ro III,492-493 patyuḥ sapūrvāt upasarjanasamāse upasaṅknhyānam . patyuḥ sapūrvāt upasarjanasamāse upasaṅknhyānam kartavyam . vṛddhapatiḥ vṛddhapatnī sthūlapatiḥ sthūlapatnī . vacanāt bhaviṣyati . asti vacane prayojanam . kim . āśāpatiḥ āsāpatnī . siddham tu patyuḥ prātipadikaviśeṣaṇatvāt . siddham etat . katham . patyuḥ prātipadikaviśeṣaṇatvāt . na evam vijñāyate . asti asmāt patiśabdāt pūrvaḥ saḥ ayam sapūrvaḥ . sapūrvāt patiśabdāt anupasarjanāt iti . katham tarhi . asti asmin prātipadike pūrvaḥ tat idam sapūrvam . sapūrvāt prātipadikāt patyantāt anupasarjanāt iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/4.1.34

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 4.1.34, in HREEM (hreem.cc/library/P/4.1.34), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text