क्अ इइ,२२४। २३-२२५।११ रो इइइ,५१८-५१९ दिक्पूर्वपदात् ङीषः अनुदात्तत्वम् । दिक्पूर्वपदात् ङीषः अनुदात्तत्वम् वक्तव्यम् । प्राङ्मुखी प्रत्यङ्मुक्ःई । ङीब्विधाने हि अन्यत्र अपि ङीष्विषयान् ङीप्प्रसङ्गः । ङीब्विधाने हि सति अन्यत्र अपि ङीष्विषयान् ङीप् प्रसज्येत । प्राग्गुल्फा प्रत्यग्ललाटा । ननु च एते विशेषाः अनुवर्तेरन् असंयोगोपधात् बह्वचः न इति । यदि अपि एते विशेषाः अनुवर्तेरन् असंयोगोपधात् बह्वचः न इति एवम् अपि दिक्पूर्वपदात् ङीपा मुक्ते ङीष् प्रसज्येत । न एषः दोषः । उक्तम् एतत् यत्रोत्सर्गापवादम् विभाषा तत्र अपवादेन मुक्ते उत्सर्गः न भवति इति । अथ वा ङीषः आदेशः ङीप् करिष्यते । तत् तर्हि ङीषः ग्रहणम् कर्तव्यम् । न कर्तव्यम् । प्रकृतम् अनुवर्तते । क्व प्रकृतम् । अन्यतः ङीष् इति । तत् वै प्रथमानिर्दिष्टम् षष्ठीनिर्दिष्टेन च इह अर्थः । दिक्पूर्वपदात् इति एषा पञ्चमी ङीष् इति प्रथमायाः षष्ठीम् प्रकल्पयिष्यति तस्मात् इति उत्तरस्य इति । प्रत्ययविधिः अयम् न च प्रत्ययविधौ पञ्चम्यः प्रकल्पिकाः भवन्ति । न अयम् प्रत्ययविधिः । विहितः प्रत्ययः प्रकृतः च अनुवर्तते।
KA II,224. 23-225.11 Ro III,518-519 dikpūrvapadāt ṅīṣaḥ anudāttatvam . dikpūrvapadāt ṅīṣaḥ anudāttatvam vaktavyam . prāṅmukhī pratyaṅmukḥī . ṅībvidhāne hi anyatra api ṅīṣviṣayān ṅīpprasaṅgaḥ . ṅībvidhāne hi sati anyatra api ṅīṣviṣayān ṅīp prasajyeta . prāggulphā pratyaglalāṭā . nanu ca ete viśeṣāḥ anuvarteran asaṃyogopadhāt bahvacaḥ na iti . yadi api ete viśeṣāḥ anuvarteran asaṃyogopadhāt bahvacaḥ na iti evam api dikpūrvapadāt ṅīpā mukte ṅīṣ prasajyeta . na eṣaḥ doṣaḥ . uktam etat yatrotsargāpavādam vibhāṣā tatra apavādena mukte utsargaḥ na bhavati iti . atha vā ṅīṣaḥ ādeśaḥ ṅīp kariṣyate . tat tarhi ṅīṣaḥ grahaṇam kartavyam . na kartavyam . prakṛtam anuvartate . kva prakṛtam . anyataḥ ṅīṣ iti . tat vai prathamānirdiṣṭam ṣaṣṭhīnirdiṣṭena ca iha arthaḥ . dikpūrvapadāt iti eṣā pañcamī ṅīṣ iti prathamāyāḥ ṣaṣṭhīm prakalpayiṣyati tasmāt iti uttarasya iti . pratyayavidhiḥ ayam na ca pratyayavidhau pañcamyaḥ prakalpikāḥ bhavanti . na ayam pratyayavidhiḥ . vihitaḥ pratyayaḥ prakṛtaḥ ca anuvartate.
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.