क्अ इइ,२४०।८-२४१।३ रो इइइ,५५६-५५७ गोत्रे अलुक् अचि इति चेत् इतरेतराश्रयत्वात् अप्रसिद्धिः । गोत्रे अलुक् अचि इति चेत् इतरेतराश्रयत्वात् अप्रसिद्धिः । का इतरेतराश्रयता । अलुग्निमित्तः अजादिः अजादिनिमित्तः च अलुक् । तत् इतरेतराश्रयम् भवति । इतरेतराश्रयाणि च न प्रकल्पन्ते । विप्रतिषेधात् तु लुकः छविधानम् । विप्रतिषेधात् तु लुकः छः भविष्यति । लुकः अवकाशः गर्गाः वत्साः बिदाः उर्वाः । छस्य अवकाशः शालीयः मालीयः गार्गीयः वात्सीयः । इह उभयम् प्राप्नोति । गर्गाणाम् छात्राः गार्गीयाः वात्सीयः । छः भवति विप्रतिषेधेन । न एषः युक्तः विप्रतिषेधः । भूम्नि च लुक् प्राप्तः बाह्ये च अर्थे विधीयते अजादिः । बहिरङ्गम् अन्तरङ्गात् । विप्रतिषेधात् अयुक्तम् स्यात् । भूम्नि प्राप्तस्य लुकः यत् अजादौ तद्धिते अलुकम् शास्ति एतत् ब्रवीति कूर्वन् समानकालौ अलुक् लुक् च । यत् अयम् भूम्नि प्राप्तस्य लुकः अजादौ तद्धिते अलुकम् शास्ति तत् ज्ञापयति आचार्यः समानकालौ एतौ अलुग्लुकौ इति । यदि वा लुकः प्रसङ्गे भवति अलुक् छः तथा प्रसिद्धः अस्य । यदि वा लुकः प्रसङ्गे भवति अलुक् भवति तथा अस्य छः प्रसिद्धः अस्य । पूर्वम् हि अपवादाः अभिनिविशन्ते पश्चात् उत्सर्गाः । लुक् वा अलुकः प्रसङ्गम् प्रतीक्षते छे अलुक् अस्य तथा । लुक् वा पुनः अलुकः प्रसङ्गम् यदि प्रतीक्षते तथा अस्य छे अलुक् सिद्धः भवति । प्रकल्प्य वा अपवादविषयम् ततः उत्सर्गः अभिनिविशते ।
KA II,240.8-241.3 Ro III,556-557 gotre aluk aci iti cet itaretarāśrayatvāt aprasiddhiḥ . gotre aluk aci iti cet itaretarāśrayatvāt aprasiddhiḥ . kā itaretarāśrayatā . alugnimittaḥ ajādiḥ ajādinimittaḥ ca aluk . tat itaretarāśrayam bhavati . itaretarāśrayāṇi ca na prakalpante . vipratiṣedhāt tu lukaḥ chavidhānam . vipratiṣedhāt tu lukaḥ chaḥ bhaviṣyati . lukaḥ avakāśaḥ gargāḥ vatsāḥ bidāḥ urvāḥ . chasya avakāśaḥ śālīyaḥ mālīyaḥ gārgīyaḥ vātsīyaḥ . iha ubhayam prāpnoti . gargāṇām chātrāḥ gārgīyāḥ vātsīyaḥ . chaḥ bhavati vipratiṣedhena . na eṣaḥ yuktaḥ vipratiṣedhaḥ . bhūmni ca luk prāptaḥ bāhye ca arthe vidhīyate ajādiḥ . bahiraṅgam antaraṅgāt . vipratiṣedhāt ayuktam syāt . bhūmni prāptasya lukaḥ yat ajādau taddhite alukam śāsti etat bravīti kūrvan samānakālau aluk luk ca . yat ayam bhūmni prāptasya lukaḥ ajādau taddhite alukam śāsti tat jñāpayati ācāryaḥ samānakālau etau aluglukau iti . yadi vā lukaḥ prasaṅge bhavati aluk chaḥ tathā prasiddhaḥ asya . yadi vā lukaḥ prasaṅge bhavati aluk bhavati tathā asya chaḥ prasiddhaḥ asya . pūrvam hi apavādāḥ abhiniviśante paścāt utsargāḥ . luk vā alukaḥ prasaṅgam pratīkṣate che aluk asya tathā . luk vā punaḥ alukaḥ prasaṅgam yadi pratīkṣate tathā asya che aluk siddhaḥ bhavati . prakalpya vā apavādaviṣayam tataḥ utsargaḥ abhiniviśate .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.