Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·4·4.2·4.2.39

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 4.2.39

P 4.2.39

क्अ इइ,२७८।२०-२७९।७ रो इइइ,६४२-६४३ वृद्धात् च इति वक्तव्यम् । वृद्धानाम् समूहः वार्धकम् । अञः वुञ् पूर्वविप्रतिषिद्धम् । अञः वुञ् भवति पूर्वविप्रतिषेधेन । अञः अवकाशः कपोत कापोतम् । वुञः अवकाशः ग्लुचुकायनि ग्लौचुकायनकम् । इह उभयम् प्राप्नोति औपगवकम् कापटवकम् । वुञ् भवति पूर्वविप्रतिषेधेन । सः तर्हि पूर्वविप्रतिषेधः वक्तव्यः । न वक्तव्यः । वक्ष्यति एतत् पूर्वः अपि वुञ् परम् अञम् बाधते इति । अथ वा इष्टवाची परशब्दः । विप्रतिषेधे परम् यत् इष्टम् तत् भवति इति । ठक् तु विप्रतिषेधात् । ठक् तु भवति विप्रतिषेधेन । ठकः अवकाशः सक्तु साक्तुकम् । अञः सः एव । इह उभयम् प्राप्नोति आपूपिकम् शाष्कुलिकम् मौदिकम् । ठक् भवति विप्रतिषेधेन ।

KA II,278.20-279.7 Ro III,642-643 vṛddhāt ca iti vaktavyam . vṛddhānām samūhaḥ vārdhakam . añaḥ vuñ pūrvavipratiṣiddham . añaḥ vuñ bhavati pūrvavipratiṣedhena . añaḥ avakāśaḥ kapota kāpotam . vuñaḥ avakāśaḥ glucukāyani glaucukāyanakam . iha ubhayam prāpnoti aupagavakam kāpaṭavakam . vuñ bhavati pūrvavipratiṣedhena . saḥ tarhi pūrvavipratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . na vaktavyaḥ . vakṣyati etat pūrvaḥ api vuñ param añam bādhate iti . atha vā iṣṭavācī paraśabdaḥ . vipratiṣedhe param yat iṣṭam tat bhavati iti . ṭhak tu vipratiṣedhāt . ṭhak tu bhavati vipratiṣedhena . ṭhakaḥ avakāśaḥ saktu sāktukam . añaḥ saḥ eva . iha ubhayam prāpnoti āpūpikam śāṣkulikam maudikam . ṭhak bhavati vipratiṣedhena .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/4.2.39

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 4.2.39, in HREEM (hreem.cc/library/P/4.2.39), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text