Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·5·5.1·5.1.120

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 5.1.120

P 5.1.120

क्अ इइ।३६९।४-१६ रो इव्।९५-९७ किमर्थः चकारः । अनुकर्षणार्थः । त्वतलौ अनुकृष्येते । न एतत् अस्ति प्रयोजनम् । प्रकृतौ त्वतलौ अनुवर्तिष्येते । अतः उत्तरम् पठति । आ च त्वात् इति चकारकरणम् अपवादसमावेशार्थम् । आ च त्वात् इति चकारकरणम् क्रियते अपवादसमावेशार्थम् । इमनिच्प्रभृतिभिः अपवादैः समावेशः यथा स्यात् । न एतत् अस्ति प्रयोजनम् । आ त्वात् इति एवम् इमनिच्प्रभृतिभिः अपवादैः समावेशः भविष्यति । इदम् तर्हि प्रयोजनम् । आ त्वात् याः प्रकृतयः ताभ्यः च त्वतलौ यथा स्याताम् यतः च उच्येते । एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् । आ त्वात् इति एव याः प्रकृतयः ताभ्यः त्वतलौ भविष्यतः यतः च उच्येते । इदम् तर्हि प्रयोजनम् । आ त्वात् ये अर्थाः तत्र त्वतलौ यथा स्याताम् यत्र च उच्येते । एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् । आ त्वात् इति एव आ त्वात् ये अर्थाः तत्र त्वतलौ भविष्यतः यत्र च उच्येते । इदम् तर्हि प्रयोजनम् । आ त्वात् याः प्रकृतयः ताभ्यः च त्वतलौ यथा स्याताम् यस्याः च प्रकृतेः अतस्मिन् विशेषे अन्यः प्रत्ययः उत्पद्यते । किम् कृतम् भवति । स्त्रीपुंसाभ्याम् त्वतलोः उपसङ्ख्यानम् चोदितम् । तत् न वक्तव्यम् भवति ।

KA II.369.4-16 Ro IV.95-97 kimarthaḥ cakāraḥ . anukarṣaṇārthaḥ . tvatalau anukṛṣyete . na etat asti prayojanam . prakṛtau tvatalau anuvartiṣyete . ataḥ uttaram paṭhati . ā ca tvāt iti cakārakaraṇam apavādasamāveśārtham . ā ca tvāt iti cakārakaraṇam kriyate apavādasamāveśārtham . imanicprabhṛtibhiḥ apavādaiḥ samāveśaḥ yathā syāt . na etat asti prayojanam . ā tvāt iti evam imanicprabhṛtibhiḥ apavādaiḥ samāveśaḥ bhaviṣyati . idam tarhi prayojanam . ā tvāt yāḥ prakṛtayaḥ tābhyaḥ ca tvatalau yathā syātām yataḥ ca ucyete . etat api na asti prayojanam . ā tvāt iti eva yāḥ prakṛtayaḥ tābhyaḥ tvatalau bhaviṣyataḥ yataḥ ca ucyete . idam tarhi prayojanam . ā tvāt ye arthāḥ tatra tvatalau yathā syātām yatra ca ucyete . etat api na asti prayojanam . ā tvāt iti eva ā tvāt ye arthāḥ tatra tvatalau bhaviṣyataḥ yatra ca ucyete . idam tarhi prayojanam . ā tvāt yāḥ prakṛtayaḥ tābhyaḥ ca tvatalau yathā syātām yasyāḥ ca prakṛteḥ atasmin viśeṣe anyaḥ pratyayaḥ utpadyate . kim kṛtam bhavati . strīpuṃsābhyām tvataloḥ upasaṅkhyānam coditam . tat na vaktavyam bhavati .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/5.1.120

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 5.1.120, in HREEM (hreem.cc/library/P/5.1.120), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text