क्अ इइ।३३९।७-१८ रो इव्।११-१२ वृषशब्दः अयम् अकारान्तः गृह्यते । वृषन्शब्दः अपि नकारान्तः अस्ति । तस्य उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् वृषशब्दः च आदेशः वक्तव्यः वृष्णे हितम् इति विगृह्य वृष्यम् इति एव यथा स्यात् । तथा ब्रह्मन्शब्दः नकारान्तः गृह्यते । ब्राह्मणशब्दः च अकारान्तः अस्ति । तस्य उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् ब्रह्मन्शब्दः च आदेशः वक्तव्यः ब्राह्मणेभ्यः हितम् इति विगृह्य ब्रह्मण्यम् इति एव यथा स्यात् । तत् तर्हि वक्तव्यम् । न वक्तव्यम् । समानार्थौ एतौ वृषशब्दः वृषन्शब्दः च ब्रह्मन्शब्दः ब्राह्मणशब्दः च । आतः च समानार्थौ । एवम् हि आह । कुतः नु चरसि ब्रह्मन् । कुतः नु चरसि ब्राह्मण इति । तत्र द्वयोः शब्दयोः समानार्थयोः एकेन विग्रहः अपरस्मात् उत्पत्तिः भविष्यति अविरविकन्यायेन । तत् यथा । अवेः मांसम् इति विगृह्य अविकशब्दात् उत्पत्तिः भवति आविकम् इति । एवम् इह अपि वृषाय हितम् इति विगृह्य वृष्यम् इति भविष्यति । वृष्णे हितम् इति विगृह्य वाक्यम् एव । तथा ब्रह्मणे हितम् इति विगृह्य ब्रह्मण्यम् इति भविष्यति । ब्राह्मणेभ्यः हितम् इति विगृह्य वाक्यम् एव भविष्यति । त्रैशब्द्यम् च इह साध्यम् । तत् च एवम् सति सिद्धम् भवति ।
KA II.339.7-18 Ro IV.11-12 vṛṣaśabdaḥ ayam akārāntaḥ gṛhyate . vṛṣanśabdaḥ api nakārāntaḥ asti . tasya upasaṅkhyānam kartavyam vṛṣaśabdaḥ ca ādeśaḥ vaktavyaḥ vṛṣṇe hitam iti vigṛhya vṛṣyam iti eva yathā syāt . tathā brahmanśabdaḥ nakārāntaḥ gṛhyate . brāhmaṇaśabdaḥ ca akārāntaḥ asti . tasya upasaṅkhyānam kartavyam brahmanśabdaḥ ca ādeśaḥ vaktavyaḥ brāhmaṇebhyaḥ hitam iti vigṛhya brahmaṇyam iti eva yathā syāt . tat tarhi vaktavyam . na vaktavyam . samānārthau etau vṛṣaśabdaḥ vṛṣanśabdaḥ ca brahmanśabdaḥ brāhmaṇaśabdaḥ ca . ātaḥ ca samānārthau . evam hi āha . kutaḥ nu carasi brahman . kutaḥ nu carasi brāhmaṇa iti . tatra dvayoḥ śabdayoḥ samānārthayoḥ ekena vigrahaḥ aparasmāt utpattiḥ bhaviṣyati aviravikanyāyena . tat yathā . aveḥ māṃsam iti vigṛhya avikaśabdāt utpattiḥ bhavati āvikam iti . evam iha api vṛṣāya hitam iti vigṛhya vṛṣyam iti bhaviṣyati . vṛṣṇe hitam iti vigṛhya vākyam eva . tathā brahmaṇe hitam iti vigṛhya brahmaṇyam iti bhaviṣyati . brāhmaṇebhyaḥ hitam iti vigṛhya vākyam eva bhaviṣyati . traiśabdyam ca iha sādhyam . tat ca evam sati siddham bhavati .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.