Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·5·5.4·5.4.57

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 5.4.57

P 5.4.57

क्अ इइ।४३७।५-१२ रो इव्।२६२-२६३ किमर्थः चकारः । स्वरार्थः । चितः अन्तः उदात्तत्ः भवति इति उदात्तत्वम् यथा स्यात् । न एतत् अस्ति प्रयोजनम् । एकाच् अयम् । तत्र न अर्थः स्वरार्थेन चकारेण अनुबन्धेन । प्रत्ययस्वरेण एव सिद्धम् । अतः उत्तरम् पठति । डाचि चित्करणम् विशेषणार्थम् । डाचि चित्करणम् क्रियते विशेषणार्थम् । क्व विशेषणाऋथेन अर्थः । लोहितादिडाज्भ्यः क्यष् इति । डा इति हि उच्यमाने इडा अतः अपि प्रसज्येत । अर्थवद्ग्रहणे न अनर्थकस्य इति एवम् एतस्य न भविष्यति । इह तर्हि प्राप्नोति । नाभा पृथिव्याः निहितः दविद्युतत् । तस्मात् चकारः कर्तव्यः ।

KA II.437.5-12 Ro IV.262-263 kimarthaḥ cakāraḥ . svarārthaḥ . citaḥ antaḥ udāttatḥ bhavati iti udāttatvam yathā syāt . na etat asti prayojanam . ekāc ayam . tatra na arthaḥ svarārthena cakāreṇa anubandhena . pratyayasvareṇa eva siddham . ataḥ uttaram paṭhati . ḍāci citkaraṇam viśeṣaṇārtham . ḍāci citkaraṇam kriyate viśeṣaṇārtham . kva viśeṣaṇāṛthena arthaḥ . lohitādiḍājbhyaḥ kyaṣ iti . ḍā iti hi ucyamāne iḍā ataḥ api prasajyeta . arthavadgrahaṇe na anarthakasya iti evam etasya na bhaviṣyati . iha tarhi prāpnoti . nābhā pṛthivyāḥ nihitaḥ davidyutat . tasmāt cakāraḥ kartavyaḥ .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/5.4.57

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 5.4.57, in HREEM (hreem.cc/library/P/5.4.57), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text