Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·6·6.1·6.1.128
क्अ इइइ।९०।५-९ रो इव्।४६९ किमर्थम् इदम् उच्यते । ऋति अकः सवर्णार्थम् । सवर्णार्थः अयम् आरम्भः । होतृ ऋश्यः । अनिगन्तार्थम् च । खट्व ऋश्यः , माल ऋश्यः ।
KA III.90.5-9 Ro IV.469 kimartham idam ucyate . ṛti akaḥ savarṇārtham . savarṇārthaḥ ayam ārambhaḥ . hotṛ ṛśyaḥ . anigantārtham ca . khaṭva ṛśyaḥ , māla ṛśyaḥ .
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्अ इइइ।९०।१०-१६ रो इव्।४६९ ऋति ह्रस्वात् उपसर्गात् वृद्धिः विप्रतिषेधेन । ऋति ह्रस्वः भवति इति एतस्मात् उपसर्गात् वृद्धिः भवति विप्रतिषेधेन । ऋति ह्रस्वः भवति इति एतस्य अवकाशः खट्व ऋश्यः , माल ऋश्यः । उपसर्गात् वृद्धेः अवकाशः । विभाषा ह्रस्वत्वम् । यदा न ह्रस्वत्वम् तदा अवकाशः । ह्रस्वप्रसङ्गे उभयम् प्राप्नोति । उपार्ध्नोति , प्रार्ध्नोति । उपसर्गात् वृद्धिः भवति विप्रतिषेधेन । सः तर्हि प्रतिषेधः वक्तव्यः । न वक्तव्यः । उक्तम् तत्र धातुग्रहणस्य प्रयोजनम् । उपसर्गात् ऋति धातौ वृद्धिः एव यथा स्यात् । अन्यत् यत् प्राप्नोति तत् मा भूत् इति ।
KA III.90.10-16 Ro IV.469 ṛti hrasvāt upasargāt vṛddhiḥ vipratiṣedhena . ṛti hrasvaḥ bhavati iti etasmāt upasargāt vṛddhiḥ bhavati vipratiṣedhena . ṛti hrasvaḥ bhavati iti etasya avakāśaḥ khaṭva ṛśyaḥ , māla ṛśyaḥ . upasargāt vṛddheḥ avakāśaḥ . vibhāṣā hrasvatvam . yadā na hrasvatvam tadā avakāśaḥ . hrasvaprasaṅge ubhayam prāpnoti . upārdhnoti , prārdhnoti . upasargāt vṛddhiḥ bhavati vipratiṣedhena . saḥ tarhi pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . na vaktavyaḥ . uktam tatra dhātugrahaṇasya prayojanam . upasargāt ṛti dhātau vṛddhiḥ eva yathā syāt . anyat yat prāpnoti tat mā bhūt iti .
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.