Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·6·6.1·6.1.159

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.1.159

P 6.1.159

क्अ इइइ।१०१।६-१२ रो इव्।४९४ किमर्थम् कृषतेः विकृतस्य ग्रहणम् क्रियते न कृषात्वतः इति एव उच्येत । यस्य कृषेः विकरणे एतत् रूपम् तस्य यथा स्यात् । इह मा भूत् । हलस्य कर्षः इति । अथ किमर्थम् मतुपा निर्देशः क्रियते न कर्षात् इति एव उच्येत । कर्षात् इति इयति उच्यमाने यत्र एव आकारात् अनन्तरः घञ् अस्ति तत्र एव स्यात् : दायः , धायः । इह न स्यात् : पाकः , पाठः । न क्व चित् आकारात् अनन्तरः घञ् अस्ति । इह अपि दायः , धायः इति युका व्यवधानम् । एवम् अपि विहितविषेषनम् आकारग्रहणम् विज्ञायेत । आकारात् यः विहितः इति । मतुब्ग्रहणे पुनः क्रियमाणे न दोषः भवति ।

KA III.101.6-12 Ro IV.494 kimartham kṛṣateḥ vikṛtasya grahaṇam kriyate na kṛṣātvataḥ iti eva ucyeta . yasya kṛṣeḥ vikaraṇe etat rūpam tasya yathā syāt . iha mā bhūt . halasya karṣaḥ iti . atha kimartham matupā nirdeśaḥ kriyate na karṣāt iti eva ucyeta . karṣāt iti iyati ucyamāne yatra eva ākārāt anantaraḥ ghañ asti tatra eva syāt : dāyaḥ , dhāyaḥ . iha na syāt : pākaḥ , pāṭhaḥ . na kva cit ākārāt anantaraḥ ghañ asti . iha api dāyaḥ , dhāyaḥ iti yukā vyavadhānam . evam api vihitaviṣeṣanam ākāragrahaṇam vijñāyeta . ākārāt yaḥ vihitaḥ iti . matubgrahaṇe punaḥ kriyamāṇe na doṣaḥ bhavati .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/6.1.159

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.1.159, in HREEM (hreem.cc/library/P/6.1.159), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text