क्अ इइइ।१११।३-१६ रो इव्।५१५-५१७ अदुपदेशात् इति किम् इदम् विज्ञायते । अकारः यः उपदेशः इति आहोस्वित् अकारान्तम् यत् उपदेशः इति । किम् च अतः । यदि विज्ञायते अकारः यः उपदेशः इति हतः , हथः इति अत्र अपि प्राप्नोति । अथ विज्ञायते अकारान्तम् यत् उपदेशः इति न दोषः भवति । ननु च अकारान्तम् यत् उपदेशः इति विज्ञायमाने अपि अत्र अपि प्राप्नोति । एतत् अपि हि व्यपदेशिवद्भावेन अकारान्तम् भवति उपदेशे । अर्थवता व्यपदेशिवद्भावः । यदि तर्हि अकारान्तम् यत् उपदेशः इति विज्ञायते मा हि धुक्षाताम् , मा हि धुषाथाम् अत्र अपि प्राप्नोति । अस्तु । अनुदात्तत्वे कृते लोपे उदात्तनिवृत्तिस्वरेण सिद्धम् । न सिध्यति । इदम् इह सम्प्रधार्यम् । अद्नुदात्तत्वम् क्रियताम् लोपः इति किम् अत्र कर्तव्यम् । परत्वात् लोपः । एवम् तर्हि इदम् अद्य लसार्वधादुकानुदात्तत्वम् प्रत्ययस्वरस्य अपवादः । न च अपवादविषये उत्सर्गः अभिनिविशते । पूर्वम् हि अपवादाः अभिनिविशन्ते पश्चात् उत्सर्गाः । प्रकल्प्य वा अपवादविषयम् ततः उतस्र्गः अभिनिविशते । तत् न तावत् अत्र कदा चित् प्रत्ययस्वरः भवति । अपवादविषयम् लसार्वधातुकानुदात्तत्वम् प्रतीक्षते । तत्र आनुदात्तत्वम् क्रियताम् लोपः इति किम् अत्र कर्तव्यम् । परत्वात् लोपः । यदि अपि परत्वात् लोपः सः असौ अविद्यमानोदात्ते अनुदात्ते उदात्तः लुप्यते ।
KA III.111.3-16 Ro IV.515-517 adupadeśāt iti kim idam vijñāyate . akāraḥ yaḥ upadeśaḥ iti āhosvit akārāntam yat upadeśaḥ iti . kim ca ataḥ . yadi vijñāyate akāraḥ yaḥ upadeśaḥ iti hataḥ , hathaḥ iti atra api prāpnoti . atha vijñāyate akārāntam yat upadeśaḥ iti na doṣaḥ bhavati . nanu ca akārāntam yat upadeśaḥ iti vijñāyamāne api atra api prāpnoti . etat api hi vyapadeśivadbhāvena akārāntam bhavati upadeśe . arthavatā vyapadeśivadbhāvaḥ . yadi tarhi akārāntam yat upadeśaḥ iti vijñāyate mā hi dhukṣātām , mā hi dhuṣāthām atra api prāpnoti . astu . anudāttatve kṛte lope udāttanivṛttisvareṇa siddham . na sidhyati . idam iha sampradhāryam . adnudāttatvam kriyatām lopaḥ iti kim atra kartavyam . paratvāt lopaḥ . evam tarhi idam adya lasārvadhādukānudāttatvam pratyayasvarasya apavādaḥ . na ca apavādaviṣaye utsargaḥ abhiniviśate . pūrvam hi apavādāḥ abhiniviśante paścāt utsargāḥ . prakalpya vā apavādaviṣayam tataḥ utasrgaḥ abhiniviśate . tat na tāvat atra kadā cit pratyayasvaraḥ bhavati . apavādaviṣayam lasārvadhātukānudāttatvam pratīkṣate . tatra ānudāttatvam kriyatām lopaḥ iti kim atra kartavyam . paratvāt lopaḥ . yadi api paratvāt lopaḥ saḥ asau avidyamānodātte anudātte udāttaḥ lupyate .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.