Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·6·6.2·6.2.175

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.2.175

P 6.2.175

क्अ इइइ।१३७।१५-१३८।४ रो इव्।५७४ किमर्थम् बहोः नञ्वत् अतिदेशः क्रियते न नञ्सुबहुभ्यः इति एव उच्येत । न एवम् शक्यम् । उत्तरपदभूम्नि इति वक्ष्यति । तत् बहोः एव यथा स्यात् । नञ्सुभ्याम् मा भूत् इति । न एतत् अस्ति प्रयोजनम् । एकयोगे अपि हि सति यस्य उत्तरपदभूमा अस्ति तस्य भविष्यति । कस्य च अस्ति । बहोः एव । इदम् तर्हि प्रयोजनम् । न गुणादयः अव्यवाः इति वक्ष्यति । तत् बहोः एव यथा स्यात् । नञ्सुभ्याम् मा भूत् इति । एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् । एकयोगे अपि सति यस्य गुणादयः अवयवा सन्ति तस्य कस्य च सन्ति । बहोः एव । अतः उत्तरम् पठति बहोः नञ्वत् उत्तरपदाद्युदात्तार्थम् । बहोः नञ्वत् अतिदेशः क्रिअय्ते उत्तरपदाद्युदात्तार्थम् । उत्तरपदस्य आद्युदात्तत्वम् यथा स्यात् । नञः जरमरमित्रमृताः । अजरः , अमरः , बहुजरः , बहुमित्रः ।

KA III.137.15-138.4 Ro IV.574 kimartham bahoḥ nañvat atideśaḥ kriyate na nañsubahubhyaḥ iti eva ucyeta . na evam śakyam . uttarapadabhūmni iti vakṣyati . tat bahoḥ eva yathā syāt . nañsubhyām mā bhūt iti . na etat asti prayojanam . ekayoge api hi sati yasya uttarapadabhūmā asti tasya bhaviṣyati . kasya ca asti . bahoḥ eva . idam tarhi prayojanam . na guṇādayaḥ avyavāḥ iti vakṣyati . tat bahoḥ eva yathā syāt . nañsubhyām mā bhūt iti . etat api na asti prayojanam . ekayoge api sati yasya guṇādayaḥ avayavā santi tasya kasya ca santi . bahoḥ eva . ataḥ uttaram paṭhati bahoḥ nañvat uttarapadādyudāttārtham . bahoḥ nañvat atideśaḥ kriayte uttarapadādyudāttārtham . uttarapadasya ādyudāttatvam yathā syāt . nañaḥ jaramaramitramṛtāḥ . ajaraḥ , amaraḥ , bahujaraḥ , bahumitraḥ .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/6.2.175

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.2.175, in HREEM (hreem.cc/library/P/6.2.175), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text