Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·6·6.3·6.3.1·6.3.1.2

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.3.1.2

P 6.3.1.2

क्अ इइइ।१४१।१२-१४२।९ रो इव्।५८२-५८४ एकवत् च अलुक् भवति इति वक्तव्यम् । किम् प्रयोजनम् । स्तोकाभ्याम् मुक्तः , स्तोकेभ्यः मुक्तः इति विगृह्य स्तोकान्मुक्तः इति एव यथा स्यात् । एकवद्व्चनम् अनर्थकम् । एकवद्भावः च अनर्थकः । द्विबह्वोः अलुक् कस्मात् न भवति । द्विबहुषु असमासः । द्विवचनबहुवचनानाम् असमासः । किम् वक्तव्यम् एतत् । न हि अनुच्यमानं गंस्यते । उक्तम् वा । किम् उक्तम् । अनभिधानात् इति । तत् च अवश्यम् अनभिधानम् आश्रयितव्यम् । एकवद्वचने हि गोषुचरे अतिप्रसङ्गः । एकवद्वचने हि गोषुचरे अतिप्रसङ्गः स्यात् : गोषुचरः । वर्षाभ्यः च जे । वर्षाभ्यः च जे अतिप्रसङ्गः भवति । वर्षासुजः । अपः योनियन्मतिषु च । अपः योनियन्मतिषु च उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् । जे चरे च । जे चरे च अतिप्रसङ्गः भवति । योनि । अप्सुयोनिः । यत् । अप्सव्यम् । मति । अप्सुमतिः । जे । अप्सुजः । चरे । अप्सुचरः गह्वरेष्ठाः ।

KA III.141.12-142.9 Ro IV.582-584 ekavat ca aluk bhavati iti vaktavyam . kim prayojanam . stokābhyām muktaḥ , stokebhyaḥ muktaḥ iti vigṛhya stokānmuktaḥ iti eva yathā syāt . ekavadvcanam anarthakam . ekavadbhāvaḥ ca anarthakaḥ . dvibahvoḥ aluk kasmāt na bhavati . dvibahuṣu asamāsaḥ . dvivacanabahuvacanānām asamāsaḥ . kim vaktavyam etat . na hi anucyamānaṃ gaṃsyate . uktam vā . kim uktam . anabhidhānāt iti . tat ca avaśyam anabhidhānam āśrayitavyam . ekavadvacane hi goṣucare atiprasaṅgaḥ . ekavadvacane hi goṣucare atiprasaṅgaḥ syāt : goṣucaraḥ . varṣābhyaḥ ca je . varṣābhyaḥ ca je atiprasaṅgaḥ bhavati . varṣāsujaḥ . apaḥ yoniyanmatiṣu ca . apaḥ yoniyanmatiṣu ca upasaṅkhyānam kartavyam . je care ca . je care ca atiprasaṅgaḥ bhavati . yoni . apsuyoniḥ . yat . apsavyam . mati . apsumatiḥ . je . apsujaḥ . care . apsucaraḥ gahvareṣṭhāḥ .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/6.3.1.2

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.3.1.2, in HREEM (hreem.cc/library/P/6.3.1.2), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text