क्अ इइइ।१५०।३-१६ रो इव्।५९९-६०१ भाषितपुंस्कात् इति कथम् इदम् विज्ञायते । समानायाम् आकृतौ यत् भाषितपुंस्कम् आहोस्वित् क्व चित् भाषितपुंस्कम् इति । किम् च अतः । यदि विज्ञायते समानायाम् आकृतौ यत् भाषितपुंस्कम् इति गर्भिभार्यः , प्रजातभार्यः , प्रसूतभारः इति अत्र न प्राप्नोति । अथ विज्ञायते क्व चित् भाषितपुंस्कम् इति द्रोणीभार्यः , कुटीभार्यः , पात्रीभार्यः अत्र अपि प्राप्नोति । अस्तु समानायाम् आकृतौ यत् भाषितपुंस्कम् इति । कथम् गर्भिभार्यः , प्रजातभार्यः , प्रसूतभारः इति । कर्तव्यः अत्र यत्नः । अथ किमर्थम् ऊङः पृथक् प्रतिषेधः उच्यते न यत्र एव अन्यः प्रतिषेधः तत्र एव अयम् उच्येत । न कोपधायाः इति उक्त्वा ततः ऊङः च इति उच्येत । तत्र अपि अयम् अर्थः द्विः प्रतिषेधः न वक्तव्यः भवति । न एवम् शक्यम् । पठिष्यति हि आचार्यः पुंवत् कर्मधारये प्रतिषिद्धार्थम् इति । सः पुंवद्भावः यथा इह भवति : कारिका वृन्दारिका कारकवृन्दारिका इति एवम् इह अपि स्यात् : ब्रह्मबन्धूः वृन्दारिका ब्रह्मबन्दूवृन्दारिका इति । अथ पृथक् प्रतिषेधे अपि उच्यमाने यावता सः प्रतिषिद्धार्थः आरम्भः कस्मात् एव अत्र न भवति । पृथक्प्रतिषेधवचनसामर्थ्यात् । अथ वा अनूङ् इति तत्र अनुवर्तिष्यते । अथ वा न अयम् प्रसज्यप्रतिषेधः । किम् तर्हि पर्युदासः अयम् यत् अन्यत् अनूङ् इति । सः च प्रतिषेधाऋथः आरम्भः ।
KA III.150.3-16 Ro IV.599-601 bhāṣitapuṃskāt iti katham idam vijñāyate . samānāyām ākṛtau yat bhāṣitapuṃskam āhosvit kva cit bhāṣitapuṃskam iti . kim ca ataḥ . yadi vijñāyate samānāyām ākṛtau yat bhāṣitapuṃskam iti garbhibhāryaḥ , prajātabhāryaḥ , prasūtabhāraḥ iti atra na prāpnoti . atha vijñāyate kva cit bhāṣitapuṃskam iti droṇībhāryaḥ , kuṭībhāryaḥ , pātrībhāryaḥ atra api prāpnoti . astu samānāyām ākṛtau yat bhāṣitapuṃskam iti . katham garbhibhāryaḥ , prajātabhāryaḥ , prasūtabhāraḥ iti . kartavyaḥ atra yatnaḥ . atha kimartham ūṅaḥ pṛthak pratiṣedhaḥ ucyate na yatra eva anyaḥ pratiṣedhaḥ tatra eva ayam ucyeta . na kopadhāyāḥ iti uktvā tataḥ ūṅaḥ ca iti ucyeta . tatra api ayam arthaḥ dviḥ pratiṣedhaḥ na vaktavyaḥ bhavati . na evam śakyam . paṭhiṣyati hi ācāryaḥ puṃvat karmadhāraye pratiṣiddhārtham iti . saḥ puṃvadbhāvaḥ yathā iha bhavati : kārikā vṛndārikā kārakavṛndārikā iti evam iha api syāt : brahmabandhūḥ vṛndārikā brahmabandūvṛndārikā iti . atha pṛthak pratiṣedhe api ucyamāne yāvatā saḥ pratiṣiddhārthaḥ ārambhaḥ kasmāt eva atra na bhavati . pṛthakpratiṣedhavacanasāmarthyāt . atha vā anūṅ iti tatra anuvartiṣyate . atha vā na ayam prasajyapratiṣedhaḥ . kim tarhi paryudāsaḥ ayam yat anyat anūṅ iti . saḥ ca pratiṣedhāṛthaḥ ārambhaḥ .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.