क्अ इइइ।१७८।११-१७९।१० रो इव्।६६२-६६५ किम् पुनः इयम् स्थान्षष्ठी , अङ्गस्य स्थाने इति । एवम् भवितुम् अर्हति । अङ्गस्य इति स्थानषष्ठी चेत् पञ्चम्यन्तस्य च अधिकारः । अङ्गस्य इति स्थानषष्ठी चेत् पञ्चम्यन्तस्य च अधिकारः कर्तव्यः । अङ्गात् इति अपि वक्तव्यम् । अनुच्यमाने हि अतः भिसः ऐस् भवति इति अतः इति पञ्चमी अङ्गस्य इति स्थानषष्ठी । तत्र अशक्यम् विविभक्तिकत्वात् अतः इति पञ्चम्या अङ्गम् विशेषयितुम् । तत्र कः दोषः । अकारात् परस्य भिस्मात्रस्य ऐस्-भावः भवति इति इह अपि प्रसज्येत : ब्राह्मणभिस्सा , ओदनभिस्सटा इति । अवयवषष्ठ्यादीनाम् च अप्रसिद्धिः । अवयवषष्ठ्यादयः च न सिध्यन्ति । तत्र कः दोषः । शासः इत् अङ्हलोः इति शासेः च अन्त्यस्य स्यात् उपधामात्रस्य च । ऊत् उपधायाः गोहः इति गोहेः च अन्त्यस्य स्यात् उपधामात्रस्य च । सिद्धम् तु परस्परम् प्रति अङ्गप्रत्ययसङ्ज्ञाभावात् । सिद्धम् एतत् । कथम् । परस्परम् प्रति अङ्गप्रत्ययसङ्ज्ञे भवतः । अङ्गसञ्ज्ञाम् प्रति प्रत्ययसञ्ज्ञा प्रत्ययसञ्ज्ञाम् प्रति अङ्गसञ्ज्ञा । किम् अतः यत् परस्परम् प्रति अङ्गप्रत्ययसङ्ज्ञे भवतः । सम्बन्धषष्थीनिर्देशः च । सम्बन्धषष्थीनिर्देशः च अयम् कृतः भवति । अङ्गस्य यः भिस्-शब्दः इति । किम् च अङ्गस्य भिस्-शब्दः । निमित्तम् । यस्मिन् अङ्गम् इति एतत् भवति । कस्मिन् च एतत् भवति । प्रत्यये । एवम् अपि अवयवषष्ठ्यादयः अविशेषिताः भवन्ति । अवयवषष्ठ्यादयः अपि सम्बन्धे एव । एवम् अपि स्थानम् अविशेषितम् भवति । स्थानम् अपि सम्बन्धः एव । एवम् अपि न ज्ञायते क्व स्थानषष्ठी क्व विशेषणषष्ठी इति । यत्र षष्ठी अन्ययोगम् न अपेक्षते सा स्थानषष्ठी । यत्र हि अन्ययोगम् अपेक्षते सा विशेषणषष्ठी ।
KA III.178.11-179.10 Ro IV.662-665 kim punaḥ iyam sthānṣaṣṭhī , aṅgasya sthāne iti . evam bhavitum arhati . aṅgasya iti sthānaṣaṣṭhī cet pañcamyantasya ca adhikāraḥ . aṅgasya iti sthānaṣaṣṭhī cet pañcamyantasya ca adhikāraḥ kartavyaḥ . aṅgāt iti api vaktavyam . anucyamāne hi ataḥ bhisaḥ ais bhavati iti ataḥ iti pañcamī aṅgasya iti sthānaṣaṣṭhī . tatra aśakyam vivibhaktikatvāt ataḥ iti pañcamyā aṅgam viśeṣayitum . tatra kaḥ doṣaḥ . akārāt parasya bhismātrasya ais-bhāvaḥ bhavati iti iha api prasajyeta : brāhmaṇabhissā , odanabhissaṭā iti . avayavaṣaṣṭhyādīnām ca aprasiddhiḥ . avayavaṣaṣṭhyādayaḥ ca na sidhyanti . tatra kaḥ doṣaḥ . śāsaḥ it aṅhaloḥ iti śāseḥ ca antyasya syāt upadhāmātrasya ca . ūt upadhāyāḥ gohaḥ iti goheḥ ca antyasya syāt upadhāmātrasya ca . siddham tu parasparam prati aṅgapratyayasaṅjñābhāvāt . siddham etat . katham . parasparam prati aṅgapratyayasaṅjñe bhavataḥ . aṅgasañjñām prati pratyayasañjñā pratyayasañjñām prati aṅgasañjñā . kim ataḥ yat parasparam prati aṅgapratyayasaṅjñe bhavataḥ . sambandhaṣaṣthīnirdeśaḥ ca . sambandhaṣaṣthīnirdeśaḥ ca ayam kṛtaḥ bhavati . aṅgasya yaḥ bhis-śabdaḥ iti . kim ca aṅgasya bhis-śabdaḥ . nimittam . yasmin aṅgam iti etat bhavati . kasmin ca etat bhavati . pratyaye . evam api avayavaṣaṣṭhyādayaḥ aviśeṣitāḥ bhavanti . avayavaṣaṣṭhyādayaḥ api sambandhe eva . evam api sthānam aviśeṣitam bhavati . sthānam api sambandhaḥ eva . evam api na jñāyate kva sthānaṣaṣṭhī kva viśeṣaṇaṣaṣṭhī iti . yatra ṣaṣṭhī anyayogam na apekṣate sā sthānaṣaṣṭhī . yatra hi anyayogam apekṣate sā viśeṣaṇaṣaṣṭhī .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.