क्अ इइइ।२१३।१५-२१४।७ रो इव्।७५७-७५८ इटः प्रतिषेधः वक्तव्यः । रुदिहि स्वपिहि । झलः इति धित्वम् प्राप्नोति । हेः धित्वे हलधिकारात् इटः अप्रतिषेधः । हेः धित्वे हलधिकारात् इटः अप्रतिषेधः । अनर्थकः प्रतिषेधः अप्रतिषेधः । धित्वम् कस्मात् न भवति । हलधिकारात् । प्रकृतम् हल्ग्रहणम् अनुवर्तते । क्व प्रकृतम् । घसिभसोः हलि इति । तत् वै सप्तमीनिर्दिष्टम् षष्ठीनिर्दिष्टेन च इह अर्थः । तत् वै तत्र प्रत्याख्यायते । तत्र प्रत्याख्यातम् सत् यया विभक्त्या निर्दिश्यमानम् अर्थवत्तया निर्दिष्टम् इह अनुवर्तिष्यते । अथ वा हुझल्भयः इति एषा पञ्चमी हलि इति सप्तम्याः षष्ठीम् प्रकल्पयिष्यति तस्मात् इति उत्तरस्य इति । अथ वा निर्दिश्यमानस्य आदेशाः भवन्ति इति एवम् न भविष्यति । यः तर्हि निर्दिश्यते तस्य कस्मात् न भवति । इटा व्यवहितत्वात् । यदि एवम् छिन्धकि भिन्धकि इति अत्र धित्वम् न प्राप्नोति । धित्वे कृते अकच् भविष्यति । इदम् इह सम्प्रधार्यम् । धित्वम् क्रियताम् अकच् इति किम् अत्र कर्तव्यम् । परत्वात् धित्वम् । नित्यः अकच् । कृते अपि धित्वे प्राप्नोति अकृते अपि । अकच् अपि अनित्यः । अन्यस्य कृते धित्वे प्राप्नोति अन्यस्य अकृते शब्दान्तरस्य च प्राप्नुवन् विधिः अनित्यः भवति । उभयोः अनित्ययोः परत्वात् धित्वे कृते अकच् भविष्यति । अथ वा हकारस्य एव अशक्तिजेन इकारेण ग्रहणम् ।
KA III.213.15-214.7 Ro IV.757-758 iṭaḥ pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . rudihi svapihi . jhalaḥ iti dhitvam prāpnoti . heḥ dhitve haladhikārāt iṭaḥ apratiṣedhaḥ . heḥ dhitve haladhikārāt iṭaḥ apratiṣedhaḥ . anarthakaḥ pratiṣedhaḥ apratiṣedhaḥ . dhitvam kasmāt na bhavati . haladhikārāt . prakṛtam halgrahaṇam anuvartate . kva prakṛtam . ghasibhasoḥ hali iti . tat vai saptamīnirdiṣṭam ṣaṣṭhīnirdiṣṭena ca iha arthaḥ . tat vai tatra pratyākhyāyate . tatra pratyākhyātam sat yayā vibhaktyā nirdiśyamānam arthavattayā nirdiṣṭam iha anuvartiṣyate . atha vā hujhalbhayaḥ iti eṣā pañcamī hali iti saptamyāḥ ṣaṣṭhīm prakalpayiṣyati tasmāt iti uttarasya iti . atha vā nirdiśyamānasya ādeśāḥ bhavanti iti evam na bhaviṣyati . yaḥ tarhi nirdiśyate tasya kasmāt na bhavati . iṭā vyavahitatvāt . yadi evam chindhaki bhindhaki iti atra dhitvam na prāpnoti . dhitve kṛte akac bhaviṣyati . idam iha sampradhāryam . dhitvam kriyatām akac iti kim atra kartavyam . paratvāt dhitvam . nityaḥ akac . kṛte api dhitve prāpnoti akṛte api . akac api anityaḥ . anyasya kṛte dhitve prāpnoti anyasya akṛte śabdāntarasya ca prāpnuvan vidhiḥ anityaḥ bhavati . ubhayoḥ anityayoḥ paratvāt dhitve kṛte akac bhaviṣyati . atha vā hakārasya eva aśaktijena ikāreṇa grahaṇam .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.