Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·6·6.4·6.4.106·6.4.106.1

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.4.106.1

P 6.4.106.1

क्अ इइइ।२१५।२-११ रो इव्।७६०-७६१ कथम् इदम् विज्ञायते । उकारात् प्रत्ययात् इति आहोस्वित् उकारान्तात् प्रत्ययात् इति । किम् च अतः । यदि विज्ञायते उकारात् प्रत्ययात् इति सिद्धम् तनु कुरु । चिनु सुनु इति न सिध्यति । अथ विज्ञायते उकारान्तात् प्रत्ययात् इति सिद्धम् चिनु सुनु इति । तनु कुरु न सिध्यति । तथा असंयोगपूर्वग्रहणेन इह एव पर्युदासः स्यात् : तक्ष्णुहि , अक्ष्णुहि । आप्नुहि शक्नुहि इति अत्र न स्यात् । यथा इच्छसि तथा अस्तु । अस्तु तावत् उकारात् प्रत्ययात् इति । कथम् चिनु सुनु इति । तदन्तविधिना भविष्यति । अथ वा पुनः अस्तु उकारान्तात् प्रत्ययात् इति । कथम् तनु कुरु इति । व्यप्देशिवद्भावेन भविष्यति । यत् अपि उच्यते तथा असंयोगपूर्वग्रहणेन इह एव पर्युदासः स्यात् : तक्ष्णुहि , अक्ष्णुहि । आप्नुहि शक्नुहि इति अत्र न स्यात् इति । न अस्माभिः असंयोगपूर्वग्रहणेन उकारान्तम् विशेष्यते । किम् तर्हि । उकारः । उकारः यः असंयोगपूर्वः तदन्तात् प्रत्ययात् इति ।

KA III.215.2-11 Ro IV.760-761 katham idam vijñāyate . ukārāt pratyayāt iti āhosvit ukārāntāt pratyayāt iti . kim ca ataḥ . yadi vijñāyate ukārāt pratyayāt iti siddham tanu kuru . cinu sunu iti na sidhyati . atha vijñāyate ukārāntāt pratyayāt iti siddham cinu sunu iti . tanu kuru na sidhyati . tathā asaṃyogapūrvagrahaṇena iha eva paryudāsaḥ syāt : takṣṇuhi , akṣṇuhi . āpnuhi śaknuhi iti atra na syāt . yathā icchasi tathā astu . astu tāvat ukārāt pratyayāt iti . katham cinu sunu iti . tadantavidhinā bhaviṣyati . atha vā punaḥ astu ukārāntāt pratyayāt iti . katham tanu kuru iti . vyapdeśivadbhāvena bhaviṣyati . yat api ucyate tathā asaṃyogapūrvagrahaṇena iha eva paryudāsaḥ syāt : takṣṇuhi , akṣṇuhi . āpnuhi śaknuhi iti atra na syāt iti . na asmābhiḥ asaṃyogapūrvagrahaṇena ukārāntam viśeṣyate . kim tarhi . ukāraḥ . ukāraḥ yaḥ asaṃyogapūrvaḥ tadantāt pratyayāt iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/6.4.106.1

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.4.106.1, in HREEM (hreem.cc/library/P/6.4.106.1), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text