क्अ इइइ।२१७।२०-२१८।२० रो इव्।७६७-७६८ णकारषकारादेशादेः एत्त्ववचनम् लिटि । णकारषकारादेशादेः एत्त्वम् लिटि वक्तव्यम् । नेमतुः , नेमुः , सेहे, सेहाते , सेहिरे । किम् पुनः कारणम् न सिध्यति । अनादेशादेः इति ल्प्रतिषेधः प्राप्नोति । तत् तर्हि वक्तव्यम् । न वक्तव्यम् । लिटा अत्र आदेशादिम् विशेषयिष्यामः । लिटि यः आदेशादिः तदादेः न इति । अस्ति अन्यत् लिड्ग्रहणस्य प्रयोजनम् । किम् । इह मा भूत् : पक्ता पक्तुम् । न एतत् अस्ति प्रयोजनम् । क्ङिति इति वर्तते । एवम् अपि पक्वः पक्ववान् इति अत्र प्राप्नोति । अभ्यासलोपसन्नियोगेन एत्त्वम् उच्यते न च अत्र अभ्यासलोपसम् पश्यामः । एवम् अपि पापच्यते अत्र प्राप्नोति । दीर्घत्वम् अत्र बाधकम् भविष्यति । न अप्राप्ते अभ्यासविकारे एत्तम् अरभ्यते । तत् यथ अन्यान् अभ्यासविकारान् बाधते एवम् दीर्घत्वम् अपि बाधेत । सत्यम् एवम् एतत् । अभ्यासविकारेषु तु ज्येष्ठमध्यमकनीयांसः प्रकाराः भवन्ति । तत्र ह्रस्वहलादिशेषौ उत्सर्गौ । तयोः दीर्घत्वम् अपवादः एत्त्वम् च । अपवादविप्रतिषेधात् दीर्घत्वम् भविष्यति । इह तर्हि बभणतुः , बभणुः इति अभ्यासादेशस्य असिद्धत्वात् एत्त्वम् प्राप्नोति । फलिभजिग्रहणम् तु ज्ञापकम् अभ्यासादेशसिद्धत्वस्य । यत् अयम् फलिभज्योः ग्रहणम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः सिद्धः अभ्यासादेशः एत्त्वे इति । यदि एवम् प्रथमतृतीयादीनाम् आदेशादित्वात् एत्त्वाभावः । प्रथमतृतीयादीनाम् तर्हि आदेशादित्वात् एत्त्वम् न प्राप्नोति । पेचतुः , पेचुः , देभतुः , देभुः । न वा शसिदद्योः प्रतिषेधः ज्ञापकः रूपाभेदे एत्त्वविज्ञानस्य । न वा एषः दोषः । किम् कारणम् । शसिदद्योः प्रतिषेधः ज्ञापकः रूपाभेदे एत्त्वविज्ञानस्य । यत् अयम् शसिदद्योः प्रतिषेधम् शास्ति तत् ज्ञापयति आचार्यः रूपाभेदेन यः आदेशादयः न तेषाम् प्रतिषेधः इति ।
KA III.217.20-218.20 Ro IV.767-768 ṇakāraṣakārādeśādeḥ ettvavacanam liṭi . ṇakāraṣakārādeśādeḥ ettvam liṭi vaktavyam . nematuḥ , nemuḥ , sehe, sehāte , sehire . kim punaḥ kāraṇam na sidhyati . anādeśādeḥ iti lpratiṣedhaḥ prāpnoti . tat tarhi vaktavyam . na vaktavyam . liṭā atra ādeśādim viśeṣayiṣyāmaḥ . liṭi yaḥ ādeśādiḥ tadādeḥ na iti . asti anyat liḍgrahaṇasya prayojanam . kim . iha mā bhūt : paktā paktum . na etat asti prayojanam . kṅiti iti vartate . evam api pakvaḥ pakvavān iti atra prāpnoti . abhyāsalopasanniyogena ettvam ucyate na ca atra abhyāsalopasam paśyāmaḥ . evam api pāpacyate atra prāpnoti . dīrghatvam atra bādhakam bhaviṣyati . na aprāpte abhyāsavikāre ettam arabhyate . tat yatha anyān abhyāsavikārān bādhate evam dīrghatvam api bādheta . satyam evam etat . abhyāsavikāreṣu tu jyeṣṭhamadhyamakanīyāṃsaḥ prakārāḥ bhavanti . tatra hrasvahalādiśeṣau utsargau . tayoḥ dīrghatvam apavādaḥ ettvam ca . apavādavipratiṣedhāt dīrghatvam bhaviṣyati . iha tarhi babhaṇatuḥ , babhaṇuḥ iti abhyāsādeśasya asiddhatvāt ettvam prāpnoti . phalibhajigrahaṇam tu jñāpakam abhyāsādeśasiddhatvasya . yat ayam phalibhajyoḥ grahaṇam karoti tat jñāpayati ācāryaḥ siddhaḥ abhyāsādeśaḥ ettve iti . yadi evam prathamatṛtīyādīnām ādeśāditvāt ettvābhāvaḥ . prathamatṛtīyādīnām tarhi ādeśāditvāt ettvam na prāpnoti . pecatuḥ , pecuḥ , debhatuḥ , debhuḥ . na vā śasidadyoḥ pratiṣedhaḥ jñāpakaḥ rūpābhede ettvavijñānasya . na vā eṣaḥ doṣaḥ . kim kāraṇam . śasidadyoḥ pratiṣedhaḥ jñāpakaḥ rūpābhede ettvavijñānasya . yat ayam śasidadyoḥ pratiṣedham śāsti tat jñāpayati ācāryaḥ rūpābhedena yaḥ ādeśādayaḥ na teṣām pratiṣedhaḥ iti .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.