क्अ इइइ।२२७।१-१९ रो इव्।७८७-७८८ यस्य ईत्यादौ श्याम् प्रतिषेधः । यस्य ईत्यादौ श्याम् प्रतिषेधः वक्तव्यः । काण्डे कुड्ये । सौर्ये नाम हिमवतः शृङ्गे । सः तर्हि प्रतिषेधः वक्तव्यः । न वक्तव्यः । इह श्याम् इति अपि प्रकृतम् न इति अपि । तत्र अभिसम्बन्धमात्रम् कर्तव्यम् : यस्य ईत्यादौ लोपः भवति श्याम् न । इयङुवङ्भ्याम् लोपः विप्रतिषेधेन । इयङुवङ्भ्याम् लोपः भवति विप्रतिषेधेन । इयङुवङोः अवकाशः श्रियौ श्रियः , भ्रुवौ भ्रुवः । लोपस्य अवकाशः कामण्डलेयः , माद्रबाहेयः । इह उभयम् प्राप्नोति : वत्सप्रेयः , लैखाभ्रेयः । लोपः भवति विप्रतिषेधेन । गुणवृद्धी च । गुणवृद्धी च इयङुवङ्भ्याम् भवतः विप्रतिषेधेन । गुणवृद्ध्योः अवकाशः : चेता गौः । इयङुवङोः सः एव । इह उभयम् प्राप्नोति : चयनम् , चायकः , लवनम् , लावकः । गुणवृद्धी भवतः विप्रतिषेधेन । न वा इयङुवङादेशस्य अन्यविषये वचनात् । न वा अर्थः विप्रतिषेधेन । किम् कारणम् । इयङुवङादेशस्य अन्यविषये वचनात् । इयङुवङादेशः अन्यविषये आरभ्यते । किंविषये । यणादिविषये । सः यथा यणादेशम् बाधते एवम् गुणवृद्धी बाधेत । तस्मात् तत्र गुणवृद्धिविषये प्रतिषेधः । तस्मात् तत्र गुणवृद्धिविषये प्रतिषेधः वक्तव्यः । न वक्तव्यः । मध्ये अपवादाः पूर्वान् विधीन् बाधन्ते इति एवम् इयङुवङादेशः यणादेशम् बाधिष्यते गुणवृद्धी न बाधिष्यते ।
KA III.227.1-19 Ro IV.787-788 yasya ītyādau śyām pratiṣedhaḥ . yasya ītyādau śyām pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . kāṇḍe kuḍye . saurye nāma himavataḥ śṛṅge . saḥ tarhi pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . na vaktavyaḥ . iha śyām iti api prakṛtam na iti api . tatra abhisambandhamātram kartavyam : yasya ītyādau lopaḥ bhavati śyām na . iyaṅuvaṅbhyām lopaḥ vipratiṣedhena . iyaṅuvaṅbhyām lopaḥ bhavati vipratiṣedhena . iyaṅuvaṅoḥ avakāśaḥ śriyau śriyaḥ , bhruvau bhruvaḥ . lopasya avakāśaḥ kāmaṇḍaleyaḥ , mādrabāheyaḥ . iha ubhayam prāpnoti : vatsapreyaḥ , laikhābhreyaḥ . lopaḥ bhavati vipratiṣedhena . guṇavṛddhī ca . guṇavṛddhī ca iyaṅuvaṅbhyām bhavataḥ vipratiṣedhena . guṇavṛddhyoḥ avakāśaḥ : cetā gauḥ . iyaṅuvaṅoḥ saḥ eva . iha ubhayam prāpnoti : cayanam , cāyakaḥ , lavanam , lāvakaḥ . guṇavṛddhī bhavataḥ vipratiṣedhena . na vā iyaṅuvaṅādeśasya anyaviṣaye vacanāt . na vā arthaḥ vipratiṣedhena . kim kāraṇam . iyaṅuvaṅādeśasya anyaviṣaye vacanāt . iyaṅuvaṅādeśaḥ anyaviṣaye ārabhyate . kiṃviṣaye . yaṇādiviṣaye . saḥ yathā yaṇādeśam bādhate evam guṇavṛddhī bādheta . tasmāt tatra guṇavṛddhiviṣaye pratiṣedhaḥ . tasmāt tatra guṇavṛddhiviṣaye pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . na vaktavyaḥ . madhye apavādāḥ pūrvān vidhīn bādhante iti evam iyaṅuvaṅādeśaḥ yaṇādeśam bādhiṣyate guṇavṛddhī na bādhiṣyate .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.