क्अ इइइ।१९४।१०-१९५।४ रो इव्।७०७-७०९ अनिदिताम् नलोपे लङ्गिकम्प्योः उपतपशरीरविकारयोः उपसङ्ख्यानम् । अनिदिताम् नलोपे लङ्गिकम्प्योः उपतपशरीरविकारयोः उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् । विलगितः , विकपितः । उपतपशरीरविकारयोः इति किमर्थम् । विलङ्गितः , विकम्पितः । बृहेः अचि अनिटि । बृहेः अचि अनिटि उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् । निबर्हयति निबर्हकः । अचि इति किमर्थम् । निबृंह्यते । अनिटि इति किमर्थम् । निबृंहिता निबृंहितुम् । तत् तु उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् । न कर्तव्यम् । बृहिः प्रकृत्यन्तरम् । कथम् ज्ञायते । अचि इति लोपः उच्यते । अनजादौ अपि दृश्यते : निबृह्यते । अनिटि इति उच्यते । इटौ अपि दृश्यते : निबर्हितुम् । अजादौ इति उच्यते । अजादौ अपि न दृश्यते : निबृंहयति निबृंहकः । रञ्जेः णौ मृगमरणे उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् । रजयति मृगान् । मृगमरणे इति किमर्थम् । रञ्जयति वस्त्राणि । घिनुणि च उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् । रागी । घिनुणि निपातनात् सिद्धम् । किम् निपातनम् । त्यजरज इति । अशक्यम् धातुनिर्देशे निपातनम् तन्त्रम् आश्रयितुम् । इह हि दोषः स्यात् : दशहनः करणे : दंष्ट्रा । न एतत् धातुनिपातनम् । किम् तर्हि । प्रत्ययान्तस्य एतत् रूपम् । तस्मिन् च अस्य प्रत्यये लोपः भवति । दंशसञ्जस्वञ्जाम् शपि इति । रजकरजनरजःसु उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् । रजकः , रजननम् , रजः इति । रजकरजनरजःसु कित्त्वात् सिद्धम् । कितः एव एते औणादिकाः । तत् यथा रुचकः , भुवनम् , शिरः इति ।
KA III.194.10-195.4 Ro IV.707-709 aniditām nalope laṅgikampyoḥ upatapaśarīravikārayoḥ upasaṅkhyānam . aniditām nalope laṅgikampyoḥ upatapaśarīravikārayoḥ upasaṅkhyānam kartavyam . vilagitaḥ , vikapitaḥ . upatapaśarīravikārayoḥ iti kimartham . vilaṅgitaḥ , vikampitaḥ . bṛheḥ aci aniṭi . bṛheḥ aci aniṭi upasaṅkhyānam kartavyam . nibarhayati nibarhakaḥ . aci iti kimartham . nibṛṃhyate . aniṭi iti kimartham . nibṛṃhitā nibṛṃhitum . tat tu upasaṅkhyānam kartavyam . na kartavyam . bṛhiḥ prakṛtyantaram . katham jñāyate . aci iti lopaḥ ucyate . anajādau api dṛśyate : nibṛhyate . aniṭi iti ucyate . iṭau api dṛśyate : nibarhitum . ajādau iti ucyate . ajādau api na dṛśyate : nibṛṃhayati nibṛṃhakaḥ . rañjeḥ ṇau mṛgamaraṇe upasaṅkhyānam kartavyam . rajayati mṛgān . mṛgamaraṇe iti kimartham . rañjayati vastrāṇi . ghinuṇi ca upasaṅkhyānam kartavyam . rāgī . ghinuṇi nipātanāt siddham . kim nipātanam . tyajaraja iti . aśakyam dhātunirdeśe nipātanam tantram āśrayitum . iha hi doṣaḥ syāt : daśahanaḥ karaṇe : daṃṣṭrā . na etat dhātunipātanam . kim tarhi . pratyayāntasya etat rūpam . tasmin ca asya pratyaye lopaḥ bhavati . daṃśasañjasvañjām śapi iti . rajakarajanarajaḥsu upasaṅkhyānam kartavyam . rajakaḥ , rajananam , rajaḥ iti . rajakarajanarajaḥsu kittvāt siddham . kitaḥ eva ete auṇādikāḥ . tat yathā rucakaḥ , bhuvanam , śiraḥ iti .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.