Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·6·6.4·6.4.42·6.4.42.1

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.4.42.1

P 6.4.42.1

क्अ इइइ।१९६।१४-२२ रो इव्।७१२-७१३ अथ किम् अयम् समुच्चयः , सनि च झलादौ च इति , आहोस्वित् सन्विशेषणम् झल्ग्रहणम् , सनि झलादौ इति । किम् च अतः । यदि समुच्चयः सनि अझलादौ अपि प्राप्नोति । सिसनिषति जिजनिषते चिखनिषति । अथ सन्विशेषणम् झल्ग्रहणम् जातः , जातवान् इति अत्र न प्राप्नोति । यथा इच्छसि तथा अस्तु । अस्तु तावत् समुच्चयः । ननु च उक्तम् सनि अझलादौ अपि प्राप्नोति इति । न एषः दोषः । प्रकृतम् झल्ग्रहणम् अनुवर्तते । तेन सनम् विशेषयिष्यामः । सनि झलादौ इति । अथ वा पुनः अस्तु सन्विशेषणम् । कथम् जातः , जातवान् इति । प्रकृतम् झलि क्ङिति इति अनुवर्तते । यदि एवम् न अर्थः झल्ग्रहणेन । योगविभागः करिष्यते । जनसनखनाम् अनुनासिकस्य आकारः भवति झलि क्ङिति । ततः सनि । सनि च जनसनखनाम् अनुनासिकस्य आकारः भवति झलि इति एव । तस्मात् न अर्थः झल्ग्रहणेन ।

KA III.196.14-22 Ro IV.712-713 atha kim ayam samuccayaḥ , sani ca jhalādau ca iti , āhosvit sanviśeṣaṇam jhalgrahaṇam , sani jhalādau iti . kim ca ataḥ . yadi samuccayaḥ sani ajhalādau api prāpnoti . sisaniṣati jijaniṣate cikhaniṣati . atha sanviśeṣaṇam jhalgrahaṇam jātaḥ , jātavān iti atra na prāpnoti . yathā icchasi tathā astu . astu tāvat samuccayaḥ . nanu ca uktam sani ajhalādau api prāpnoti iti . na eṣaḥ doṣaḥ . prakṛtam jhalgrahaṇam anuvartate . tena sanam viśeṣayiṣyāmaḥ . sani jhalādau iti . atha vā punaḥ astu sanviśeṣaṇam . katham jātaḥ , jātavān iti . prakṛtam jhali kṅiti iti anuvartate . yadi evam na arthaḥ jhalgrahaṇena . yogavibhāgaḥ kariṣyate . janasanakhanām anunāsikasya ākāraḥ bhavati jhali kṅiti . tataḥ sani . sani ca janasanakhanām anunāsikasya ākāraḥ bhavati jhali iti eva . tasmāt na arthaḥ jhalgrahaṇena .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/6.4.42.1

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.4.42.1, in HREEM (hreem.cc/library/P/6.4.42.1), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text