क्अ इइइ।१९८।२०-१९९।१५ रो इव्।७१७-७२१ कानि पुनः आर्धधातुकाधिकारस्य प्रयोजनानि । अतः लोपः यलोपः च णिलोपः च प्रयोजनम् आल्लोपः ईत्त्वम् एत्वम् च चिण्वद्भावः च सीयुटि । अतः लोपः । चिकीर्षिता चिकीर्षितुम् । आरधधातुके इति किमर्थम् । चिकीर्षति । न एतत् अस्ति प्रयोजनम् । अस्तु अत्र सनः अकारलोपः । शपः अकारस्य श्रवणम् भविष्यति । शपः एव तर्हि मा भूत् । एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् । आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न अनेन शबकारस्य लोपः भवति इति यत् अयम् अदिप्रभृतिभ्यः शपः लुकम् शास्ति । न एतत् अस्ति ज्ञापकम् । कार्याऋथम् एतत् स्यात् । वित्तः , मृष्टः इति । यत् तर्हि आकारान्तेभ्यः लुकम् शास्ति । इदम् तर्हि प्रयोजनम् । वृक्षस्य प्लक्षस्य । अतः लोपः । प्राप्नोति । यलोपः अपि प्रयोजनम् । बेभिदिता चेच्छिदिता । आरधधातुके इति किमर्थम् । बेभिद्यते चेच्छिद्यते । णिलोपः । पाच्यते याज्यते । आरधधातुके इति किमर्थम् । पाचयति याजयति । आल्लोपः । ययतुः ययुः । आरधधातुके इति किमर्थम् । यान्ति वान्ति । ईत्त्वम् । दीयते , धीयते । आरधधातुके इति किमर्थम् । अदाताम् अधाताम् । एत्वम् । स्नेयात् , म्लेयात् । आरधधातुके इति किमर्थम् । स्नायात् । चिण्वद्भावः च सीयुटि । चिण्वद्भावे सीयुटि किम् उदाहरणम् । कारिषीष्ट हारिषीष्ट । आरधधातुके इति किमर्थम् । क्रियेत ह्रियेत । न एतत् उदाहरणम् । यका व्यवहितत्वात् न भविष्यति । इदम् तर्हि उदाहरणम् : प्रस्नुवीत । इदम् च अपि उदाहरणम् : क्रियेत ह्रियेत । ननु च उक्तम् यका व्यवहितत्वात् न भविष्यति इति । यकः एव तर्हि मा भूत् इति । किम् च स्यात् । वृद्धिः । वृद्धौ च कृतायाम् युक् प्रसज्येत ।
KA III.198.20-199.15 Ro IV.717-721 kāni punaḥ ārdhadhātukādhikārasya prayojanāni . ataḥ lopaḥ yalopaḥ ca ṇilopaḥ ca prayojanam āllopaḥ īttvam etvam ca ciṇvadbhāvaḥ ca sīyuṭi . ataḥ lopaḥ . cikīrṣitā cikīrṣitum . āradhadhātuke iti kimartham . cikīrṣati . na etat asti prayojanam . astu atra sanaḥ akāralopaḥ . śapaḥ akārasya śravaṇam bhaviṣyati . śapaḥ eva tarhi mā bhūt . etat api na asti prayojanam . ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na anena śabakārasya lopaḥ bhavati iti yat ayam adiprabhṛtibhyaḥ śapaḥ lukam śāsti . na etat asti jñāpakam . kāryāṛtham etat syāt . vittaḥ , mṛṣṭaḥ iti . yat tarhi ākārāntebhyaḥ lukam śāsti . idam tarhi prayojanam . vṛkṣasya plakṣasya . ataḥ lopaḥ . prāpnoti . yalopaḥ api prayojanam . bebhiditā cecchiditā . āradhadhātuke iti kimartham . bebhidyate cecchidyate . ṇilopaḥ . pācyate yājyate . āradhadhātuke iti kimartham . pācayati yājayati . āllopaḥ . yayatuḥ yayuḥ . āradhadhātuke iti kimartham . yānti vānti . īttvam . dīyate , dhīyate . āradhadhātuke iti kimartham . adātām adhātām . etvam . sneyāt , mleyāt . āradhadhātuke iti kimartham . snāyāt . ciṇvadbhāvaḥ ca sīyuṭi . ciṇvadbhāve sīyuṭi kim udāharaṇam . kāriṣīṣṭa hāriṣīṣṭa . āradhadhātuke iti kimartham . kriyeta hriyeta . na etat udāharaṇam . yakā vyavahitatvāt na bhaviṣyati . idam tarhi udāharaṇam : prasnuvīta . idam ca api udāharaṇam : kriyeta hriyeta . nanu ca uktam yakā vyavahitatvāt na bhaviṣyati iti . yakaḥ eva tarhi mā bhūt iti . kim ca syāt . vṛddhiḥ . vṛddhau ca kṛtāyām yuk prasajyeta .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.