क्अ इइइ,३४५।२४-३४६।१६ रो व्,२४७।४-२४९।४ अग्लोपिप्रतिषेधानर्थक्यम् च स्थानिवद्भावात् । अग्लोपिप्रतिषेधः च अनर्थकः । किम् कारणम् । स्थानिवद्भावात् । स्थानिवद्भावात् अत्र ह्रस्वत्वम् न भविष्यति । यत्र तर्हि स्थानिवद्भावः न अस्ति तदर्थम् अयम् योगः वक्तव्यः । क्व स्थानिवद्भावः न अस्ति । यः हलचोः आदेशः । अत्यरराजत् । किम् पुनः कारणम् हलचोः आदेशः न स्थानिवत् इति उच्यते । अजादेशः स्थानिवत् इति उच्यते न च अयम् अचः एव आदेशः । किम् तर्हि अचः अन्यस्य च । अग्लोपिनाम् न इति अपि तर्हि प्रतिषेधः न प्राप्नोति । किम् कारणम् । अग्लोपिनाम् न इति उच्यते न च अत्र अच् एव लुप्यते । किम् तर्हि । अच् च अन्यः च । यः अत्र अच् लुप्यते तदाश्रयः प्रतिषेधः भविष्यति । यथा एव तर्हि यः अत्र अच् लुप्यते तदाश्रयः प्रतिषेधः भवति एवम् यः अत्र अच् लुप्यते तदाश्रयः स्थानिवद्भावः भविष्यति । एवम् तर्हि सिद्धे सति यत् अग्लोपिनाम् न इति प्रतिषेधम् शास्ति तत् ज्ञापयति आचार्यः इतः उत्तरम् स्थानिवद्भावः न भवति इति । किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् । पूर्वत्र असिद्धे न स्थानिवत् इति उक्तम् तत् न वक्तव्यम् भवति । यदि एतत् ज्ञाप्यते , आदीधयतेः आदीधकः , आवेवयतेः आवेवकः । यीवर्णयोः दीधीवेव्योः इति लोपः न प्राप्नोति । इह च यत् प्रलुनीहि अत्र तिङि च उदात्तवति इति एषः स्वरः न प्राप्नोति । न एषः दोषः । यत् तावत् उच्यते आदीधयतेः आदीधकः , आवेवयतेः आवेवकः , यीवर्णयोः इति लोपः न प्राप्नोति इति यीवर्णयोः इति अत्र वर्णग्रहणसामर्थ्यात् भविष्यति । यत् अपि उच्यते यत् प्रलुनीहि अत्र तिङि च उदात्तवति इति एषः स्वरः न प्राप्नोति इति बहिरङ्गः यणादेशः अन्तरङ्गः स्वरः असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे ।
KA III,345.24-346.16 Ro V,247.4-249.4 aglopipratiṣedhānarthakyam ca sthānivadbhāvāt . aglopipratiṣedhaḥ ca anarthakaḥ . kim kāraṇam . sthānivadbhāvāt . sthānivadbhāvāt atra hrasvatvam na bhaviṣyati . yatra tarhi sthānivadbhāvaḥ na asti tadartham ayam yogaḥ vaktavyaḥ . kva sthānivadbhāvaḥ na asti . yaḥ halacoḥ ādeśaḥ . atyararājat . kim punaḥ kāraṇam halacoḥ ādeśaḥ na sthānivat iti ucyate . ajādeśaḥ sthānivat iti ucyate na ca ayam acaḥ eva ādeśaḥ . kim tarhi acaḥ anyasya ca . aglopinām na iti api tarhi pratiṣedhaḥ na prāpnoti . kim kāraṇam . aglopinām na iti ucyate na ca atra ac eva lupyate . kim tarhi . ac ca anyaḥ ca . yaḥ atra ac lupyate tadāśrayaḥ pratiṣedhaḥ bhaviṣyati . yathā eva tarhi yaḥ atra ac lupyate tadāśrayaḥ pratiṣedhaḥ bhavati evam yaḥ atra ac lupyate tadāśrayaḥ sthānivadbhāvaḥ bhaviṣyati . evam tarhi siddhe sati yat aglopinām na iti pratiṣedham śāsti tat jñāpayati ācāryaḥ itaḥ uttaram sthānivadbhāvaḥ na bhavati iti . kim etasya jñāpane prayojanam . pūrvatra asiddhe na sthānivat iti uktam tat na vaktavyam bhavati . yadi etat jñāpyate , ādīdhayateḥ ādīdhakaḥ , āvevayateḥ āvevakaḥ . yīvarṇayoḥ dīdhīvevyoḥ iti lopaḥ na prāpnoti . iha ca yat pralunīhi atra tiṅi ca udāttavati iti eṣaḥ svaraḥ na prāpnoti . na eṣaḥ doṣaḥ . yat tāvat ucyate ādīdhayateḥ ādīdhakaḥ , āvevayateḥ āvevakaḥ , yīvarṇayoḥ iti lopaḥ na prāpnoti iti yīvarṇayoḥ iti atra varṇagrahaṇasāmarthyāt bhaviṣyati . yat api ucyate yat pralunīhi atra tiṅi ca udāttavati iti eṣaḥ svaraḥ na prāpnoti iti bahiraṅgaḥ yaṇādeśaḥ antaraṅgaḥ svaraḥ asiddham bahiraṅgam antaraṅge .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.