Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·8·8.1·8.1.1·8.1.1.3

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.1.1.3

P 8.1.1.3

क्अ इइइ,३६४।१४-२१ रो व्,२९२-२९४ अथ वा पुनः अस्तु द्विःप्रयोगः द्विर्वचनम् । ननु च उक्तम् आम् पचसि पचसि देवदत्ता३ आमः एकान्तरम् आमन्त्रितम् अनन्तिके इति एकान्तरता न प्राप्नोति । न एषः दोषः । सुप्तिङ्भ्याम् पदम् विशेषयिष्यामः । सुप्तिङन्तम्पदम् । यस्मात् सुप्तिङ्विधिः तदादि सुप्तिङन्तम् च । ननु च एकैकस्मात् एव अत्र सुप्तिङ्विधिः । समुदाये या वाक्यपरिसमाप्तिः तया पदसञ्ज्ञा । कुतः एतत् । शास्त्राहानेः । एवम् हि शास्त्रम् अहीनम् भवति । यत् अपि उच्यते इह पौनःपुन्यम् पौनःपुनिकम् इति अप्रातिपदिकत्वात् तद्धितोत्पत्तिः न प्राप्नोति इति मा भूत् एवम् । समर्थात् इति एवम् भविष्यति । अथ वा आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति भवति एवञ्जातीयकेभ्यः तद्धितोत्पत्तिः इति यत् अयम् कस्कादिषु कौतस्कुतशब्दम् पठति ।

KA III,364.14-21 Ro V,292-294 atha vā punaḥ astu dviḥprayogaḥ dvirvacanam . nanu ca uktam ām pacasi pacasi devadattā3 āmaḥ ekāntaram āmantritam anantike iti ekāntaratā na prāpnoti . na eṣaḥ doṣaḥ . suptiṅbhyām padam viśeṣayiṣyāmaḥ . suptiṅantampadam . yasmāt suptiṅvidhiḥ tadādi suptiṅantam ca . nanu ca ekaikasmāt eva atra suptiṅvidhiḥ . samudāye yā vākyaparisamāptiḥ tayā padasañjñā . kutaḥ etat . śāstrāhāneḥ . evam hi śāstram ahīnam bhavati . yat api ucyate iha paunaḥpunyam paunaḥpunikam iti aprātipadikatvāt taddhitotpattiḥ na prāpnoti iti mā bhūt evam . samarthāt iti evam bhaviṣyati . atha vā ācāryapravṛttiḥ jñāpayati bhavati evañjātīyakebhyaḥ taddhitotpattiḥ iti yat ayam kaskādiṣu kautaskutaśabdam paṭhati .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/8.1.1.3

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.1.1.3, in HREEM (hreem.cc/library/P/8.1.1.3), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text