Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·8·8.1·8.1.12·8.1.12.1

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.1.12.1

P 8.1.12.1

क्अ इइइ,३६८।१६-३६९।८ रो व्,३१०-३१२ गुणवचनस्य इति किमर्थम् । अग्निः माणवकः । गौः वाहीकः । प्रकारे सर्वेषाम् गुणवचनत्वात् सर्वप्रसङ्गः । सर्वे हि शब्दाः प्रकारे वर्तमानाः गुणवचनाः सम्पद्यन्ते तेन इह अपि प्राप्नोति । अग्निः माणवकः । गौः वाहीकः इति । सिद्धम् तु प्रकृत्यर्थविशेषणत्वात् । सिद्धम् एतत् । कथम् । प्रकृत्यर्थविशेषणत्वात् । प्रकृत्यर्थः विशेष्यते । न एवम् विज्ञायते प्रकारे गुणवचनस्य इति । कथम् तर्हि । गुणवचनस्य शब्दस्य द्वे भवतः प्रकारे वर्तमानस्य इति । अथ वा प्रकारे गुणवचनस्य इति उच्यते सर्वः च शब्दः प्रकारे वर्तमानः गुणवचनः सम्पद्यते तत्र प्रकर्षगतिः विज्ञास्यते : साधीयः यः गुणवचनः इति । कः च साधीयः । यः प्रकारे च प्राक् च प्रकारात् । अथ वा प्रकारे गुणवचनस्य इति उच्यते सर्वः च शब्दः प्रकारे वर्तमानः गुणवचनः सम्पद्यते ते एवम् विज्ञास्यामः प्राक् प्रकारात् यः गुणवचनः इति ।

KA III,368.16-369.8 Ro V,310-312 guṇavacanasya iti kimartham . agniḥ māṇavakaḥ . gauḥ vāhīkaḥ . prakāre sarveṣām guṇavacanatvāt sarvaprasaṅgaḥ . sarve hi śabdāḥ prakāre vartamānāḥ guṇavacanāḥ sampadyante tena iha api prāpnoti . agniḥ māṇavakaḥ . gauḥ vāhīkaḥ iti . siddham tu prakṛtyarthaviśeṣaṇatvāt . siddham etat . katham . prakṛtyarthaviśeṣaṇatvāt . prakṛtyarthaḥ viśeṣyate . na evam vijñāyate prakāre guṇavacanasya iti . katham tarhi . guṇavacanasya śabdasya dve bhavataḥ prakāre vartamānasya iti . atha vā prakāre guṇavacanasya iti ucyate sarvaḥ ca śabdaḥ prakāre vartamānaḥ guṇavacanaḥ sampadyate tatra prakarṣagatiḥ vijñāsyate : sādhīyaḥ yaḥ guṇavacanaḥ iti . kaḥ ca sādhīyaḥ . yaḥ prakāre ca prāk ca prakārāt . atha vā prakāre guṇavacanasya iti ucyate sarvaḥ ca śabdaḥ prakāre vartamānaḥ guṇavacanaḥ sampadyate te evam vijñāsyāmaḥ prāk prakārāt yaḥ guṇavacanaḥ iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/8.1.12.1

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.1.12.1, in HREEM (hreem.cc/library/P/8.1.12.1), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text