Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·8·8.2·8.2.56

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.2.56

P 8.2.56

क्अ इइइ,४१०।१-११ रो व्,४०३-४०४ किम् अयम् विधिः आहोस्वित् प्रतिषेधः । किम् च अतः । यदि तावत् विधिः नकारग्रहणम् कर्तव्यम् । न कर्तव्यम् । प्रकृतम् अनुवर्तते । क्व प्रकृतम् । रदाभ्यान्निष्ठातोनःपूर्वस्यचदः इति । तत् वा अनेकेन निपातनेन व्यवच्छिन्नम् न शक्यम् अनुवर्तयितुम् । अथ प्रतिषेधः ह्रीग्रहणम् अनर्थकम् न हि एतस्मात् विधिः अस्ति । यथा इच्छसि तथा अस्तु । अस्तु तावत् विधिः । ननु च उक्तम् नकारग्रहणम् कर्तव्यम् । न कर्तव्यम् । प्रकृतम् अनुवर्तते । क्व प्रकृतम् । रदाभ्यान्निष्ठातोनःपूर्वस्यचदः इति । तत् वा अनेकेन निपातनेन व्यवच्छिन्नम् न शक्यम् अनुवर्तयितुम् इति । सम्बन्धम् अनुवर्तिष्यते । अथ वा क्रियते न्यासे एव । द्विनकारकः निर्देशः । नुदविदोन्दत्राघ्राह्रीभ्यः अन्यतरस्याम् न् न ध्याख्यापॄमूर्छिमदाम् इति । अथ वा पुनः अस्तु प्रतिषेधः । ननु च उक्तम् ह्रीग्रहणम् अनर्थकम् न हि एतस्मात् विधिः अस्ति इति । न अनर्थकम् । एतत् एव ज्ञापयति आचार्यः भवति एतस्मात् विधिः इति यत् अयम् ह्रीग्रहणम् करोति ।

KA III,410.1-11 Ro V,403-404 kim ayam vidhiḥ āhosvit pratiṣedhaḥ . kim ca ataḥ . yadi tāvat vidhiḥ nakāragrahaṇam kartavyam . na kartavyam . prakṛtam anuvartate . kva prakṛtam . radābhyānniṣṭhātonaḥpūrvasyacadaḥ iti . tat vā anekena nipātanena vyavacchinnam na śakyam anuvartayitum . atha pratiṣedhaḥ hrīgrahaṇam anarthakam na hi etasmāt vidhiḥ asti . yathā icchasi tathā astu . astu tāvat vidhiḥ . nanu ca uktam nakāragrahaṇam kartavyam . na kartavyam . prakṛtam anuvartate . kva prakṛtam . radābhyānniṣṭhātonaḥpūrvasyacadaḥ iti . tat vā anekena nipātanena vyavacchinnam na śakyam anuvartayitum iti . sambandham anuvartiṣyate . atha vā kriyate nyāse eva . dvinakārakaḥ nirdeśaḥ . nudavidondatrāghrāhrībhyaḥ anyatarasyām n na dhyākhyāpṝmūrchimadām iti . atha vā punaḥ astu pratiṣedhaḥ . nanu ca uktam hrīgrahaṇam anarthakam na hi etasmāt vidhiḥ asti iti . na anarthakam . etat eva jñāpayati ācāryaḥ bhavati etasmāt vidhiḥ iti yat ayam hrīgrahaṇam karoti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/8.2.56

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.2.56, in HREEM (hreem.cc/library/P/8.2.56), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text