Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·8·8.2·8.2.80

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.2.80

क्अ इइइ,४१४।८-१९ रो व्,४१२-४१३ अदसः अनोस्रेः । अदसः अनोस्रेः इति वक्तव्यम् । किम् इदम् अनोस्रेः इति । अनोकारस्य असकारस्य अरेफकस्य इति । अनोकारस्य । अदः अत्र । असकारस्य । अदस्यते । अरेफकस्य । अदः । तत् तर्हि वक्तव्यम् । न वक्तव्यम् । क्रियते न्यासे एव । अविभक्तिकः निर्देशः । अदस् , ओ , इति । ओकारात् परः पतिषेधः पूर्वभूतः । ततः सकारः । ततः रेफः इति । अथ वा न एवम् विज्ञायते अदसः असकारस्य इति । कथम् तर्हि । अकारः अस्य सकारस्य सः अयम् असिः असेः इति । यदि एवम् अमुमुयङ् इति न सिध्यति अदद्र्यङ् इति प्राप्नोति । अदमुयङ् इति भवितव्यम् अनन्त्यविकारे अन्त्यसदेशस्य कार्यम् भवति इति । अदसः अद्रेः पृथक् मुत्वम् केचित् इच्छन्ति लत्ववत् । केचित् अन्त्यसदेशस्य । न इति एके । असेः हि दृश्यते ।

KA III,414.8-19 Ro V,412-413 adasaḥ anosreḥ . adasaḥ anosreḥ iti vaktavyam . kim idam anosreḥ iti . anokārasya asakārasya arephakasya iti . anokārasya . adaḥ atra . asakārasya . adasyate . arephakasya . adaḥ . tat tarhi vaktavyam . na vaktavyam . kriyate nyāse eva . avibhaktikaḥ nirdeśaḥ . adas , o , iti . okārāt paraḥ patiṣedhaḥ pūrvabhūtaḥ . tataḥ sakāraḥ . tataḥ rephaḥ iti . atha vā na evam vijñāyate adasaḥ asakārasya iti . katham tarhi . akāraḥ asya sakārasya saḥ ayam asiḥ aseḥ iti . yadi evam amumuyaṅ iti na sidhyati adadryaṅ iti prāpnoti . adamuyaṅ iti bhavitavyam anantyavikāre antyasadeśasya kāryam bhavati iti . adasaḥ adreḥ pṛthak mutvam kecit icchanti latvavat . kecit antyasadeśasya . na iti eke . aseḥ hi dṛśyate .

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्अ इइइ,४१४।२०-२४ रो व्,४१३ तत्र पदाधिकारात् अपदान्तस्य अप्राप्तिः । तत्र पदाधिकारात् अपदान्तस्य न प्राप्नोति । अमुया अमुयोः इति । सिद्धम् तु सकारप्रतिषेधात् । सिद्धम् एतत् । कथम् । सकारप्रतिषेधात् । यत् अयम् असेः इति प्रतिषेधम् शास्ति तत् ज्ञापयति आचार्यः अपदान्तस्य अपि भवति इति ।

KA III,414.20-24 Ro V,413 tatra padādhikārāt apadāntasya aprāptiḥ . tatra padādhikārāt apadāntasya na prāpnoti . amuyā amuyoḥ iti . siddham tu sakārapratiṣedhāt . siddham etat . katham . sakārapratiṣedhāt . yat ayam aseḥ iti pratiṣedham śāsti tat jñāpayati ācāryaḥ apadāntasya api bhavati iti .

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्अ इइइ,४१५।१-४ रो व्,४१४ अथ दाद्ग्रहणम् किमर्थम् । दाद्ग्रहणम् अन्त्यप्रतिषेधार्थम् । दाद्ग्रहणम् क्रियते अन्त्यप्रतिषेधार्थम् । अलः अन्त्यस्य मा भूत् इति । अमुया अमुयोः इति ।

KA III,415.1-4 Ro V,414 atha dādgrahaṇam kimartham . dādgrahaṇam antyapratiṣedhārtham . dādgrahaṇam kriyate antyapratiṣedhārtham . alaḥ antyasya mā bhūt iti . amuyā amuyoḥ iti .

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.