क्अ इइइ,४२९।६-१० रो व्,४४४ अयम् तु खलु शि तुक् छत्वार्थम् नियोगतः पूर्वान्तः कर्तव्यः तत्र कुर्वञ्च्छेते कृषञ्च्छेते इति रषाभ्यान्नोणःसमानपदे इति णत्वम् प्राप्नोति । न एषः दोषः । श्चुत्वे योगविभागः करिष्यते । इदम् अस्ति क्षुभ्नादिषु न णकारः भवति । ततः स्तोः श्चुना । स्तोः श्चुना सन्निपाते न णकारः भवति । ततः श्चुः । श्चुः च भवति स्तोः श्चुना सन्निपाते ।
KA III,429.6-10 Ro V,444 ayam tu khalu śi tuk chatvārtham niyogataḥ pūrvāntaḥ kartavyaḥ tatra kurvañcchete kṛṣañcchete iti raṣābhyānnoṇaḥsamānapade iti ṇatvam prāpnoti . na eṣaḥ doṣaḥ . ścutve yogavibhāgaḥ kariṣyate . idam asti kṣubhnādiṣu na ṇakāraḥ bhavati . tataḥ stoḥ ścunā . stoḥ ścunā sannipāte na ṇakāraḥ bhavati . tataḥ ścuḥ . ścuḥ ca bhavati stoḥ ścunā sannipāte .
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्अ इइइ,४२९।११-२४ रो व्,४४४-४४६ ङमुटि पदादिग्रहणम् । ङमुटि पदादिग्रहणम् कर्तव्यम् । इह मा भूत् । दण्डिना शकटिना इति । तत् तर्हि वक्तव्यम् । न वक्तव्यम् । पदात् इति वर्तते । एवम् अपि परमदण्डिना परमच्छत्त्रिणा इति प्राप्नोति । न एषः दोषः । उक्तम् एतत् उत्तरपदत्वे च अपदादिविधौ लुमता लुप्ते प्रत्ययलक्षणम् न भवति इति । एवम् अपि पदात् इति वक्तव्यम् । यत् हि तत् प्रकृतम् प्राक् सुपि कुत्सनात् इति एवम् तत् । एवम् तर्हि ङमः एव अयम् ङमुट् क्रियते । कथम् । पदस्य इति वर्तते ङमः इति च न एषा पञ्चमी । का तर्हि । सम्बन्धषष्ठी । पदान्तस्य ङमः ङमुट् भवति ह्रस्वात् उत्तरस्य अचि इति । यदि ङमः एव ङमुट् क्रियते कुर्वन्नास्ते कृषन्नास्ते रषाभ्यान्नोणःसमानपदे इति णत्वम् प्राप्नोति । पदान्तस्य न इति प्रतिषेधः भविष्यति । पदान्तस्य इति उच्यते न एषः पदान्तः । पदान्तभक्तः पदान्तग्रहणेन ग्राहिष्यते । एवम् अपि न सिध्यति । किम् कारणम् । उक्तम् एतत् न वा पदाधिकारस्य विशेषणत्वात् इति । एवम् तर्हि पदे इति वर्तते । क्व प्रकृतम् । उञि च पदे इति ।
KA III,429.11-24 Ro V,444-446 ṅamuṭi padādigrahaṇam . ṅamuṭi padādigrahaṇam kartavyam . iha mā bhūt . daṇḍinā śakaṭinā iti . tat tarhi vaktavyam . na vaktavyam . padāt iti vartate . evam api paramadaṇḍinā paramacchattriṇā iti prāpnoti . na eṣaḥ doṣaḥ . uktam etat uttarapadatve ca apadādividhau lumatā lupte pratyayalakṣaṇam na bhavati iti . evam api padāt iti vaktavyam . yat hi tat prakṛtam prāk supi kutsanāt iti evam tat . evam tarhi ṅamaḥ eva ayam ṅamuṭ kriyate . katham . padasya iti vartate ṅamaḥ iti ca na eṣā pañcamī . kā tarhi . sambandhaṣaṣṭhī . padāntasya ṅamaḥ ṅamuṭ bhavati hrasvāt uttarasya aci iti . yadi ṅamaḥ eva ṅamuṭ kriyate kurvannāste kṛṣannāste raṣābhyānnoṇaḥsamānapade iti ṇatvam prāpnoti . padāntasya na iti pratiṣedhaḥ bhaviṣyati . padāntasya iti ucyate na eṣaḥ padāntaḥ . padāntabhaktaḥ padāntagrahaṇena grāhiṣyate . evam api na sidhyati . kim kāraṇam . uktam etat na vā padādhikārasya viśeṣaṇatvāt iti . evam tarhi pade iti vartate . kva prakṛtam . uñi ca pade iti .
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.