Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·8·8.4·8.4.11

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.4.11

P 8.4.11

क्अ इइइ,४५६।५-१४ रो व्,४९५-४९६ प्रातिपदिकान्तस्य णत्वे समासान्तग्रहणम् असमासान्तप्रतिषेधार्थम् । प्रातिपदिकान्तस्य णत्वे समासान्तग्रहणम् कर्तव्यम् । किम् प्रयोजनम् । असमासान्तप्रतिषेधार्थम् । असमासान्तस्य मा भूत् । गर्गभगिनी दक्षभगिनी इति । न वा भवति गर्गभगिणी इति । भवति यदा एतत् वाक्यम् गर्गाणाम् भगः गर्गभगः गर्गभगः अस्याः अस्ति इति । यदा तु एतत् वाक्यम् भवति गर्गाणाम् भगिनी गर्गभगिनी इति तदा न भवितव्यम् । तदा मा भूत् इति । यदि समासान्तग्रहणम् क्रियते माषवापिणी वृईहिवापिणी अत्र न प्राप्नोति । लिङ्गविशिष्टग्रहणे च उक्तम् । किम् उक्तम् । गतिकारकोपपदानाम् कृद्भिः सह समासवचनम् प्राक् सुबुत्पत्तेः इति । क्अ इइइ,४५६।१५-१७ रो व्,४९६ तत्र युवादिप्रतिषेधः । तत्र युवादीनाम् प्रतिषेदः वक्तव्यः । आर्ययूना क्षत्रिययूना प्रपक्वानि परिपक्वानि दीर्घाह्नी शरत् इति ।

KA III,456.5-14 Ro V,495-496 prātipadikāntasya ṇatve samāsāntagrahaṇam asamāsāntapratiṣedhārtham . prātipadikāntasya ṇatve samāsāntagrahaṇam kartavyam . kim prayojanam . asamāsāntapratiṣedhārtham . asamāsāntasya mā bhūt . gargabhaginī dakṣabhaginī iti . na vā bhavati gargabhagiṇī iti . bhavati yadā etat vākyam gargāṇām bhagaḥ gargabhagaḥ gargabhagaḥ asyāḥ asti iti . yadā tu etat vākyam bhavati gargāṇām bhaginī gargabhaginī iti tadā na bhavitavyam . tadā mā bhūt iti . yadi samāsāntagrahaṇam kriyate māṣavāpiṇī vṛīhivāpiṇī atra na prāpnoti . liṅgaviśiṣṭagrahaṇe ca uktam . kim uktam . gatikārakopapadānām kṛdbhiḥ saha samāsavacanam prāk subutpatteḥ iti . KA III,456.15-17 Ro V,496 tatra yuvādipratiṣedhaḥ . tatra yuvādīnām pratiṣedaḥ vaktavyaḥ . āryayūnā kṣatriyayūnā prapakvāni paripakvāni dīrghāhnī śarat iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/8.4.11

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.4.11, in HREEM (hreem.cc/library/P/8.4.11), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text