Library·Visnusarma: Pancatantra·3·3.128

Visnusarma: Pancatantra 3.128

Panc 3.128

तद् वरम् अनारम्भो न चारम्भ-विघातः । तद् अहम् एतान् शब्दं संश्राव्य आत्मानं दर्शयामि इति विचार्य मन्दं मन्दं शब्दम् अकरोत् । तच् छ्रुत्वा ते सकला अप्य् उलूकास् तद्-वधाय प्रजग्मुः । अथ तेनोक्तं-अहो ! अहं स्थिरजीवी नाम मेघवर्णस्य मन्त्री । मेघवर्णेनैवेदृशीम् अवस्थां नीतः । तन् निवेदयतात्म-स्वामिने । तेन सह बहु वक्तव्यम् अस्ति । अथ तैर् निवेदितः स उलूक-राजो विस्मयाविष्टस् तत्-क्षणात् तस्य सकाशं गत्वा प्रोवाच-भोः भोः ! किम् एतां दशां गतस् त्वम्, तत् कथ्यताम् । स्थिरजीवी प्राह-देव ! श्रूयतां तद्-अवस्था-कारणम् । अतीत-दिने स दुरात्मा मेघवर्णो युष्मद्-व्यापादित-प्रभूत-वायसानां पीडया युष्माकम् उपरि कोप-शोक-ग्रस्तो युद्धार्थं प्रचलित आसीत् । ततो मयाभिहितं-स्वामिन् ! न युक्तं भवतस् तद्-उपरि गन्तुम् । बलवन्त एते, बल-हीनाश् च वयम् । उक्तं च- बलीयसा हीन-बलो विरोधं न भूति-कामो मनसापि वाञ्छेत् । न वध्यते वेतस-वृत्तिर् अत्र व्यक्तं प्रणाशो ऽस्ति पतङ्ग-वृत्तेः

tad varam anārambho na cārambha-vighātaḥ | tad aham etān śabdaṃ saṃśrāvya ātmānaṃ darśayāmi iti vicārya mandaṃ mandaṃ śabdam akarot | tac chrutvā te sakalā apy ulūkās tad-vadhāya prajagmuḥ | atha tenoktaṃ-aho ! ahaṃ sthirajīvī nāma meghavarṇasya mantrī | meghavarṇenaivedṛśīm avasthāṃ nītaḥ | tan nivedayatātma-svāmine | tena saha bahu vaktavyam asti | atha tair niveditaḥ sa ulūka-rājo vismayāviṣṭas tat-kṣaṇāt tasya sakāśaṃ gatvā provāca-bhoḥ bhoḥ ! kim etāṃ daśāṃ gatas tvam, tat kathyatām | sthirajīvī prāha-deva ! śrūyatāṃ tad-avasthā-kāraṇam | atīta-dine sa durātmā meghavarṇo yuṣmad-vyāpādita-prabhūta-vāyasānāṃ pīḍayā yuṣmākam upari kopa-śoka-grasto yuddhārthaṃ pracalita āsīt | tato mayābhihitaṃ-svāmin ! na yuktaṃ bhavatas tad-upari gantum | balavanta ete, bala-hīnāś ca vayam | uktaṃ ca- balīyasā hīna-balo virodhaṃ na bhūti-kāmo manasāpi vāñchet | na vadhyate vetasa-vṛttir atra vyaktaṃ praṇāśo 'sti pataṅga-vṛtteḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Panc/3.128

Cite as: Visnusarma: Pancatantra 3.128, in HREEM (hreem.cc/library/Panc/3.128), after GRETIL, Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/5_subhas/vispancu.htm — Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed. by Ramchandra Jha, 6th edition, Varanasi : Chowkhamba Vidyabhavan, 1991. (Vidyabhavan Sanskrit Grantha Mala, 17) Also consulted: ed. by M.R. Kale. Delhi : Motilal Banarsidass, reprint. 1991. Input by Jan

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text