श्रीः । अनाहिताग्नेर्नवप्राशनम्
śrīḥ | anāhitāgnernavaprāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Pāraskara Gṛhya-sūtra·3
Pāraskara Gṛhya-sūtra 3
नवं स्थालीपाकं श्रपयित्वाज्यभागाविष्ट्वाज्याहुती जुहोति । शतायुधाय शतवीर्याय शतोतये अभिमातिषाहे । शतं यो नः शरदोऽजीजानिन्द्रो नेषदति दुरितानि विश्वा स्वाहा । ये चत्वारः पथयो देवयाना अन्तराद्यावापृथिवी वियन्ति । तेषां योऽज्यानिमजीजिमावहात्तस्मै नो देवाः परिधत्तेह सर्वे स्वाहेति
navaṃ sthālīpākaṃ śrapayitvājyabhāgāviṣṭvājyāhutī juhoti | śatāyudhāya śatavīryāya śatotaye abhimātiṣāhe | śataṃ yo naḥ śarado'jījānindro neṣadati duritāni viśvā svāhā | ye catvāraḥ pathayo devayānā antarādyāvāpṛthivī viyanti | teṣāṃ yo'jyānimajījimāvahāttasmai no devāḥ paridhatteha sarve svāheti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थालीपाकस्याग्रयणदेवताभ्यो हुत्वा जुहोति स्विष्टकृते च स्विष्टमग्ने अभितत् पृणीहि विश्वांश्च देवः पृतना अविष्यत् । सुगन्नु पन्थां प्रदिशन्न एहि ज्योतिष्मद्धयेह्यजरन्न आयुः स्वाहेति
sthālīpākasyāgrayaṇadevatābhyo hutvā juhoti sviṣṭakṛte ca sviṣṭamagne abhitat pṛṇīhi viśvāṃśca devaḥ pṛtanā aviṣyat | sugannu panthāṃ pradiśanna ehi jyotiṣmaddhayehyajaranna āyuḥ svāheti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ प्राश्नाति । अग्निः प्रथमः प्राश्नातु स हि वेद यथा हविः । शिवा अस्मभ्यमोषधीः कृणोतु विश्वचर्षणिः । भद्रान्नः श्रेयः समनैष्ट देवास्त्वयावशेन समशीमहि त्वा । स नोमयोऽभूः पितो आविशस्व शंतोकाय तनुवे स्योन इति
atha prāśnāti | agniḥ prathamaḥ prāśnātu sa hi veda yathā haviḥ | śivā asmabhyamoṣadhīḥ kṛṇotu viśvacarṣaṇiḥ | bhadrānnaḥ śreyaḥ samanaiṣṭa devāstvayāvaśena samaśīmahi tvā | sa nomayo'bhūḥ pito āviśasva śaṃtokāya tanuve syona iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नपतीयया वा
annapatīyayā vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यवानामेतमुत्यं मधुना संयुतम् । यवं सरस्वत्या अधिवनाय चकृषुः इन्द्र आसीत्सीरपतिः शतक्रतुः कीनाशा आसन्मरुतः सुदानव इति
atha yavānāmetamutyaṃ madhunā saṃyutam | yavaṃ sarasvatyā adhivanāya cakṛṣuḥ indra āsītsīrapatiḥ śatakratuḥ kīnāśā āsanmarutaḥ sudānava iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ब्राह्मणभोजनम्
tato brāhmaṇabhojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्गशीर्ष्यां पौर्णमास्यामाग्रहायणीकर्म
mārgaśīrṣyāṃ paurṇamāsyāmāgrahāyaṇīkarma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थालीपाकं श्रपयित्वा श्रवणवदाज्याहुती हुत्वाऽपरा जुहोति । यां जनाः प्रतिनन्दन्ति रात्रीं धेनुमिवायतीम् । संवत्सरस्य या पत्नी सा नो अस्तु सुमङ्गली स्वाहा । संवत्सरस्य प्रतिमा या तां रात्रीमुपास्महे । प्रजां सुवीर्यां कृत्वा दीर्घमायुर्व्यश्नवै स्वाहा । संवत्सराय परिवत्सरायेदावत्सरायेद्वत्सराय वत्सराय कृणुते बृहन्नमः । तेषां वयं सुमतौ यज्ञियानां ज्योग्जीता अहताः स्याम स्वाहा । ग्रीष्मो हेमन्त उतनो वसन्तः शिवा वर्षा अभया शरन्नः । तेषामृतूनां शतशारदानां निवात एषामभये वसेम स्वाहेति
sthālīpākaṃ śrapayitvā śravaṇavadājyāhutī hutvā'parā juhoti | yāṃ janāḥ pratinandanti rātrīṃ dhenumivāyatīm | saṃvatsarasya yā patnī sā no astu sumaṅgalī svāhā | saṃvatsarasya pratimā yā tāṃ rātrīmupāsmahe | prajāṃ suvīryāṃ kṛtvā dīrghamāyurvyaśnavai svāhā | saṃvatsarāya parivatsarāyedāvatsarāyedvatsarāya vatsarāya kṛṇute bṛhannamaḥ | teṣāṃ vayaṃ sumatau yajñiyānāṃ jyogjītā ahatāḥ syāma svāhā | grīṣmo hemanta utano vasantaḥ śivā varṣā abhayā śarannaḥ | teṣāmṛtūnāṃ śataśāradānāṃ nivāta eṣāmabhaye vasema svāheti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थालीपाकस्य जुहोति । सोमाय मृगशिरसे मार्गशीर्ष्यै पौर्णमास्यै हेमन्ताय चेति
sthālīpākasya juhoti | somāya mṛgaśirase mārgaśīrṣyai paurṇamāsyai hemantāya ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राशनान्ते सक्तुशेषं शूर्पे न्युप्योपनिष्क्रमणप्रभृत्यामार्जनात्
prāśanānte saktuśeṣaṃ śūrpe nyupyopaniṣkramaṇaprabhṛtyāmārjanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्जनान्त उत्सृष्टो बलिरित्याह
mārjanānta utsṛṣṭo balirityāha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चादग्नेः स्रस्तरमास्तीर्याहतं च वास आप्लुता अहतवाससः प्रत्यवरोहन्ति दक्षिणतः स्वामी जायोत्तरा यथाकनिष्ठमुत्तरतः
paścādagneḥ srastaramāstīryāhataṃ ca vāsa āplutā ahatavāsasaḥ pratyavarohanti dakṣiṇataḥ svāmī jāyottarā yathākaniṣṭhamuttarataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणतो ब्रह्माणमुपवेश्योत्तरत उदपात्रं शमीशाखासीतालोष्ठाश्मनो निधायाग्निमीक्षमाणो जपति । अयमग्निर्वीरतमोऽयं भगवत्तमः सहस्रसातमः । सुवीर्योऽयं श्रैष्ठ्ये दधातु नाविति
dakṣiṇato brahmāṇamupaveśyottarata udapātraṃ śamīśākhāsītāloṣṭhāśmano nidhāyāgnimīkṣamāṇo japati | ayamagnirvīratamo'yaṃ bhagavattamaḥ sahasrasātamaḥ | suvīryo'yaṃ śraiṣṭhye dadhātu nāviti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चादग्नेः प्राञ्चमञ्जलिं करोति
paścādagneḥ prāñcamañjaliṃ karoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैवीं नावमिति तिसृभिः । स्रस्तरमारोहन्ति
daivīṃ nāvamiti tisṛbhiḥ | srastaramārohanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्माणमामन्त्रयते ब्रह्मन्प्रत्यवरोहामेति
brahmāṇamāmantrayate brahmanpratyavarohāmeti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मानुज्ञाताः प्रत्यवरोहन्ति आयुः कीर्यशो बलमन्नाद्यं प्रजामिति
brahmānujñātāḥ pratyavarohanti āyuḥ kīryaśo balamannādyaṃ prajāmiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपेता जपन्ति । सुहेमन्तः सुवसन्तः सुग्रीष्मः प्रतिधीयतान्नः । शिवा नो वर्षाः सन्तु शरदः सन्तु नः शिवा इति
upetā japanti | suhemantaḥ suvasantaḥ sugrīṣmaḥ pratidhīyatānnaḥ | śivā no varṣāḥ santu śaradaḥ santu naḥ śivā iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्योना पृथिवि नो भवेति दक्षिणपार्श्वैः प्राक्शिरसः संविशन्ति
syonā pṛthivi no bhaveti dakṣiṇapārśvaiḥ prākśirasaḥ saṃviśanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपोदुतिष्ठन्ति उदायुषा स्वायुषोत्पर्जन्यस्य वृष्ट्या पृथिव्याः सप्तधामभिरिति
upodutiṣṭhanti udāyuṣā svāyuṣotparjanyasya vṛṣṭyā pṛthivyāḥ saptadhāmabhiriti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं द्विरपरं ब्रह्मानुज्ञाताः
evaṃ dviraparaṃ brahmānujñātāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधः शयीरंश्चतुरो मासान्यथेष्टं वा
adhaḥ śayīraṃścaturo māsānyatheṣṭaṃ vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्द्ध्वमाग्रहायण्यास्तिस्रोऽष्टकाः
ūrddhvamāgrahāyaṇyāstisro'ṣṭakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऐन्द्री वैश्वदेवी प्राजापत्या पित्र्येति
aindrī vaiśvadevī prājāpatyā pitryeti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपूपमांसशाकैर्यथासंख्यम्
apūpamāṃsaśākairyathāsaṃkhyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमाऽष्टका पक्षाष्टम्याम्
prathamā'ṣṭakā pakṣāṣṭamyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थालीपाकं श्रपयित्वाऽऽज्यभागाविष्ट्वाऽऽज्याहुतीर्जुहोति । त्रिंशत्स्वसार उपयन्ति निष्कृतं समानं केतुं प्रतिमुञ्चमानाः । ऋतूंस्तन्वते कवयः प्रजानतीर्मध्ये छन्दसः परियन्ति भास्वतीः स्वाहा । ज्योतिष्मती प्रतिमुञ्चते नभो रात्री देवी सूर्यस्य व्रतानि । विपश्यन्ति पशवो जायमाना नानारूपा मातुरस्या उपस्थे स्वाहा । एकाष्टका तपसा तप्यमाना जजान गर्भं महिमानमिन्द्रम् । तेन दस्यून्व्यसहन्त देवा हन्ताऽसुराणामभवच्छचीभिः स्वाहा । अनानुजामनुजां मामकर्त्त सत्यं वदन्त्यन्विच्छ एतत् । भूयासमस्य सुमतौ यथा यूयमन्यावो अन्यामति मा प्रयुक्त स्वाहा । अभून्मम सुमतौ विश्ववेदा आष्ट प्रतिष्ठामविदद्धि गाधम् । भूयासमस्य सुमतौ यथा यूयमन्यावो अन्यामति मा प्रयुक्त स्वाहा । पञ्च व्युष्टीरनु पञ्चदोहा गां पञ्चनाम्नीमृतवोऽनुपञ्च । पञ्च दिशः पञ्चदशेन कॢप्ताः समानमूर्ध्नीरधिलोकमेकं स्वाहा । ऋतस्य गर्भः प्रथमा व्यूषिष्यपामेका महिमानं बिभर्ति । सूर्यस्यैका चरति निष्कृतेषु घर्मस्यैका सवितैकां नियच्छतु स्वाहा । या प्रथमा व्यौच्छत्सा धेनुरभवद्यमे । सा नः पयस्वती धुक्ष्वोत्तरामुत्तरां समांस्वाहा । शुक्रऋषभा नभसा ज्योतिषागाद्विश्वरूपा शबली अग्निकतुः । समानमर्थं स्वपस्यमाना बिभ्रती जरामजरौष आगाः स्वाहा । ऋतूनां पत्नी प्रथमेयमागादह्नां नेत्री जनित्री प्रजानाम् । एका सती बहुधोषो व्यौच्छत्साऽजीर्णा त्वं जरयसि सर्वमन्यत्स्वाहेति
sthālīpākaṃ śrapayitvā''jyabhāgāviṣṭvā''jyāhutīrjuhoti | triṃśatsvasāra upayanti niṣkṛtaṃ samānaṃ ketuṃ pratimuñcamānāḥ | ṛtūṃstanvate kavayaḥ prajānatīrmadhye chandasaḥ pariyanti bhāsvatīḥ svāhā | jyotiṣmatī pratimuñcate nabho rātrī devī sūryasya vratāni | vipaśyanti paśavo jāyamānā nānārūpā māturasyā upasthe svāhā | ekāṣṭakā tapasā tapyamānā jajāna garbhaṃ mahimānamindram | tena dasyūnvyasahanta devā hantā'surāṇāmabhavacchacībhiḥ svāhā | anānujāmanujāṃ māmakartta satyaṃ vadantyanviccha etat | bhūyāsamasya sumatau yathā yūyamanyāvo anyāmati mā prayukta svāhā | abhūnmama sumatau viśvavedā āṣṭa pratiṣṭhāmavidaddhi gādham | bhūyāsamasya sumatau yathā yūyamanyāvo anyāmati mā prayukta svāhā | pañca vyuṣṭīranu pañcadohā gāṃ pañcanāmnīmṛtavo'nupañca | pañca diśaḥ pañcadaśena kḷptāḥ samānamūrdhnīradhilokamekaṃ svāhā | ṛtasya garbhaḥ prathamā vyūṣiṣyapāmekā mahimānaṃ bibharti | sūryasyaikā carati niṣkṛteṣu gharmasyaikā savitaikāṃ niyacchatu svāhā | yā prathamā vyaucchatsā dhenurabhavadyame | sā naḥ payasvatī dhukṣvottarāmuttarāṃ samāṃsvāhā | śukraṛṣabhā nabhasā jyotiṣāgādviśvarūpā śabalī agnikatuḥ | samānamarthaṃ svapasyamānā bibhratī jarāmajarauṣa āgāḥ svāhā | ṛtūnāṃ patnī prathameyamāgādahnāṃ netrī janitrī prajānām | ekā satī bahudhoṣo vyaucchatsā'jīrṇā tvaṃ jarayasi sarvamanyatsvāheti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थालीपाकस्य जुहोति शान्ता पृथिवी शिवमन्तरिक्षं शन्नो द्यौरभयं कृणोतु । शन्नो दिशः प्रदिश आदिशो नोऽहोरात्रे कृणुतं दीर्घमायुर्व्यश्नवै स्वाहा । आपो मरीचीः परिपान्तु सर्वतो धाता समुद्रो अपहन्तु पापम् । भूतं भविष्यदकृन्तद्विश्वमस्तु मे ब्रह्माभिगुप्तः सुरक्षितः स्यां स्वाहा । विश्वे आदित्या वसवश्च देवा रुद्रा गोप्तारो मरुतश्च सन्तु । ऊर्जं प्रजाममृतं दीर्घमायुः प्रजापतिर्मयि परमेष्ठी दधातु नः स्वाहेति च
sthālīpākasya juhoti śāntā pṛthivī śivamantarikṣaṃ śanno dyaurabhayaṃ kṛṇotu | śanno diśaḥ pradiśa ādiśo no'horātre kṛṇutaṃ dīrghamāyurvyaśnavai svāhā | āpo marīcīḥ paripāntu sarvato dhātā samudro apahantu pāpam | bhūtaṃ bhaviṣyadakṛntadviśvamastu me brahmābhiguptaḥ surakṣitaḥ syāṃ svāhā | viśve ādityā vasavaśca devā rudrā goptāro marutaśca santu | ūrjaṃ prajāmamṛtaṃ dīrghamāyuḥ prajāpatirmayi parameṣṭhī dadhātu naḥ svāheti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टकायै स्वाहेति
aṣṭakāyai svāheti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यमा गवा
madhyamā gavā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यै वपां जुहोति वह वपां जातवेदः पितृभ्य इति
tasyai vapāṃ juhoti vaha vapāṃ jātavedaḥ pitṛbhya iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वोऽन्वष्टकासु सर्वासां पार्श्वसक्थिसव्याभ्यां परिवृते पिण्डपितृयज्ञवत्
śvo'nvaṣṭakāsu sarvāsāṃ pārśvasakthisavyābhyāṃ parivṛte piṇḍapitṛyajñavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीभ्यश्चोपसेचनं च कर्षूषु सुरया तर्पणेन चाञ्जनानुलेपनं स्रजश्च
strībhyaścopasecanaṃ ca karṣūṣu surayā tarpaṇena cāñjanānulepanaṃ srajaśca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचार्यायान्तेवासिभ्यश्चानपत्येभ्य इच्छन्
ācāryāyāntevāsibhyaścānapatyebhya icchan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यावर्षे च तुरीया शाकाष्टका
madhyāvarṣe ca turīyā śākāṣṭakā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथातः शालाकर्म
athātaḥ śālākarma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्याहे शालां कारयेत्
puṇyāhe śālāṃ kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या अवटमभिजुहोत्यच्युताय भौमाय स्वाहेति
tasyā avaṭamabhijuhotyacyutāya bhaumāya svāheti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तम्भमुच्छ्रयति इमामुच्छ्रयामि भुवनस्य नाभिं वसोर्धारां प्रतरणीं वसूनाम् । इहैव ध्रुवां निमिनोमि शालां क्षेमे तिष्ठतु घृतमुक्षमाणा । अश्वावती गोमती सूनृतावत्युच्छ्रयस्व महते सौभगाय । आत्वा शिशुराक्रन्दत्वा गावो धेनवो वाश्यमानाः । आत्वा कुमारस्तरुण आवत्सो जगदैः सह । आत्वा परिस्रुतः कुम्भ आदध्नः कलशैरुप । क्षेमस्य पत्नी बृहती सुवासा रयिं नो धेहि सुभगे सुवीर्यम् । अश्वावद्गोमदूर्जस्वत् पर्णं वनस्पतेरिव । अभिनः पूर्यतां रयिरिदमनुश्रेयो वसान इति चतुरः प्रपद्यते
stambhamucchrayati imāmucchrayāmi bhuvanasya nābhiṃ vasordhārāṃ prataraṇīṃ vasūnām | ihaiva dhruvāṃ niminomi śālāṃ kṣeme tiṣṭhatu ghṛtamukṣamāṇā | aśvāvatī gomatī sūnṛtāvatyucchrayasva mahate saubhagāya | ātvā śiśurākrandatvā gāvo dhenavo vāśyamānāḥ | ātvā kumārastaruṇa āvatso jagadaiḥ saha | ātvā parisrutaḥ kumbha ādadhnaḥ kalaśairupa | kṣemasya patnī bṛhatī suvāsā rayiṃ no dhehi subhage suvīryam | aśvāvadgomadūrjasvat parṇaṃ vanaspateriva | abhinaḥ pūryatāṃ rayiridamanuśreyo vasāna iti caturaḥ prapadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यन्तरतोऽग्निमुपसमाधाय दक्षिणतो ब्रह्माणमुपवेश्योत्तरत उदपात्रं प्रतिष्ठाप्य स्थालीपाकं श्रपयित्वा निष्क्रम्य द्वारसमीपे स्थित्वा ब्रह्माणमामन्त्रयते ब्रह्मन् प्रविशामीति
abhyantarato'gnimupasamādhāya dakṣiṇato brahmāṇamupaveśyottarata udapātraṃ pratiṣṭhāpya sthālīpākaṃ śrapayitvā niṣkramya dvārasamīpe sthitvā brahmāṇamāmantrayate brahman praviśāmīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मानुज्ञातः प्रविशत्यृतं प्रपद्ये शिवं प्रपद्य इति
brahmānujñātaḥ praviśatyṛtaṃ prapadye śivaṃ prapadya iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आज्यं संस्कृत्येहरतिरित्याज्याहुती हुत्वाऽपरा जुहोति । वास्तोष्पते प्रतिजानीह्यस्मान्स्वावेशो अनमीवो भवानः । यत्त्वेमहे प्रति तन्नो जुषस्व शं नो भव द्विपदे शं चतुष्पदे स्वाहा । वास्तोष्पते प्रतरणो न एधि गयस्फानो गोभिरश्वेभिरिन्दो । अजरासस्ते सख्ये स्याम पितेव पुत्रान्प्रति तन्नो जुषस्व शन्नो भव द्विपदे शं चतुष्पदे स्वाहा । वास्तोष्पते शग्मया संसदा ते सक्षीमहि रण्वया गातुमत्या । पाहि क्षेम उत योगे वरन्नो यूयम्पात स्वस्तिभिः सदा नः स्वाहा । अमीवहा वास्तोष्पतेविश्वारूपाण्याविशन् । सखा सुशेव एधि नः स्वाहेति
ājyaṃ saṃskṛtyeharatirityājyāhutī hutvā'parā juhoti | vāstoṣpate pratijānīhyasmānsvāveśo anamīvo bhavānaḥ | yattvemahe prati tanno juṣasva śaṃ no bhava dvipade śaṃ catuṣpade svāhā | vāstoṣpate prataraṇo na edhi gayasphāno gobhiraśvebhirindo | ajarāsaste sakhye syāma piteva putrānprati tanno juṣasva śanno bhava dvipade śaṃ catuṣpade svāhā | vāstoṣpate śagmayā saṃsadā te sakṣīmahi raṇvayā gātumatyā | pāhi kṣema uta yoge varanno yūyampāta svastibhiḥ sadā naḥ svāhā | amīvahā vāstoṣpateviśvārūpāṇyāviśan | sakhā suśeva edhi naḥ svāheti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थालीपाकस्य जुहोति । अग्निमिन्द्रं बृहस्पतिं विश्वान्देवानुपह्वये सरस्वतीं च वाजीं च वास्तु मे दत्त वाजिनः स्वाहा । सर्पदेवजनान्त्सर्वान् हिमवन्तं सुदर्शनम् । वसूंश्च रुद्रानादित्यानीशानं जगदैः सह । एतान्त्सर्वान्प्रपद्येऽहं वास्तु मे दत्त वाजिनः स्वाहा । पूर्वाह्णमपराह्णं चोभौ मध्यंदिना सह । प्रदोषमर्द्धरात्रं च व्युष्टां देवीं महापथाम् । एतान्त्सर्वान्प्रपद्येऽहं वास्तु मे दत्त वाजिनः स्वाहा । कर्तारं च विकर्तारं विश्वकर्माणमोषधींश्च वनस्पतीन् । एतान्त्सर्वान्प्रपद्येऽहं वास्तु मे दत्त वाजिनः स्वाहा । धातारं च विधातारं निधीनां च पतिं सह । एतान्त्सर्वान्प्रपद्येऽहं वास्तु मे दत्त वाजिनः स्वाहा । स्योनं शिवमिदं वास्तु दत्तं ब्रह्मप्रजापती । सर्वाश्च देवताः स्वाहेति
sthālīpākasya juhoti | agnimindraṃ bṛhaspatiṃ viśvāndevānupahvaye sarasvatīṃ ca vājīṃ ca vāstu me datta vājinaḥ svāhā | sarpadevajanāntsarvān himavantaṃ sudarśanam | vasūṃśca rudrānādityānīśānaṃ jagadaiḥ saha | etāntsarvānprapadye'haṃ vāstu me datta vājinaḥ svāhā | pūrvāhṇamaparāhṇaṃ cobhau madhyaṃdinā saha | pradoṣamarddharātraṃ ca vyuṣṭāṃ devīṃ mahāpathām | etāntsarvānprapadye'haṃ vāstu me datta vājinaḥ svāhā | kartāraṃ ca vikartāraṃ viśvakarmāṇamoṣadhīṃśca vanaspatīn | etāntsarvānprapadye'haṃ vāstu me datta vājinaḥ svāhā | dhātāraṃ ca vidhātāraṃ nidhīnāṃ ca patiṃ saha | etāntsarvānprapadye'haṃ vāstu me datta vājinaḥ svāhā | syonaṃ śivamidaṃ vāstu dattaṃ brahmaprajāpatī | sarvāśca devatāḥ svāheti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राशनान्ते कांस्ये संभारानोप्यौदुम्बरपलाशानि ससुराणि शाड्वलं गोमयं दधि मधु घृतं कुशान्यवांश्चासनोपस्थानेषु प्रोक्षेत्
prāśanānte kāṃsye saṃbhārānopyaudumbarapalāśāni sasurāṇi śāḍvalaṃ gomayaṃ dadhi madhu ghṛtaṃ kuśānyavāṃścāsanopasthāneṣu prokṣet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वे सन्धावभिमृशति । श्रीश्च त्वा यशश्च पूर्वे सन्धौ गोपायेतामिति
pūrve sandhāvabhimṛśati | śrīśca tvā yaśaśca pūrve sandhau gopāyetāmiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणे संधावभिमृशति । यज्ञश्च त्वा दक्षिणा च दक्षिणे सन्धौ गोपायेतामिति
dakṣiṇe saṃdhāvabhimṛśati | yajñaśca tvā dakṣiṇā ca dakṣiṇe sandhau gopāyetāmiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चिमे संधावभिमृशति । अन्न च त्वा ब्राह्मणाश्च पश्चिमे सन्धौ गोपायेतामिति
paścime saṃdhāvabhimṛśati | anna ca tvā brāhmaṇāśca paścime sandhau gopāyetāmiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तरे संधावभिमृशति । ऊर्क्च त्वा सूनृता चोत्तरे सन्धौ गोपायेतामिति
uttare saṃdhāvabhimṛśati | ūrkca tvā sūnṛtā cottare sandhau gopāyetāmiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्क्रम्य दिश उपतिष्ठते । केता च मा सुकेता च पुरस्ताद्गोपायेतामित्यग्निर्वै केतादित्यः सुकेता तौ प्रपद्ये ताभ्यां नमोऽस्तु तौ मा पुरस्ताद्गोपायेतामिति
niṣkramya diśa upatiṣṭhate | ketā ca mā suketā ca purastādgopāyetāmityagnirvai ketādityaḥ suketā tau prapadye tābhyāṃ namo'stu tau mā purastādgopāyetāmiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ दक्षिणतो गोपायमानं च मारक्षमाणा च दक्षिणतो गोपायेतामित्यहर्वै गोपायमानं रात्री रक्षमाणा ते प्रपद्ये ताभ्यां नमोऽस्तु ते मा दक्षिणतो गोपायेतामिति
atha dakṣiṇato gopāyamānaṃ ca mārakṣamāṇā ca dakṣiṇato gopāyetāmityaharvai gopāyamānaṃ rātrī rakṣamāṇā te prapadye tābhyāṃ namo'stu te mā dakṣiṇato gopāyetāmiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ पश्चात् दीदिविश्च भा जागृविश्च पद्चाद्गोपायेतामित्यन्नं वै दीदिविः प्राणो जागृविस्तौ प्रपद्ये ताभ्यां नमोऽस्तु तौ मा पश्चाद्गोपायेतामिति
atha paścāt dīdiviśca bhā jāgṛviśca padcādgopāyetāmityannaṃ vai dīdiviḥ prāṇo jāgṛvistau prapadye tābhyāṃ namo'stu tau mā paścādgopāyetāmiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथोत्तरतोऽस्वप्नश्च मानवद्राणश्चोत्तरतो गोपायेतामिति चन्द्रमा वा अस्वप्नो वायुरनवद्रानस्तौ प्रपद्ये ताभ्यां नमोस्तु तौ मोत्तरतो गोपायेतामिति
athottarato'svapnaśca mānavadrāṇaścottarato gopāyetāmiti candramā vā asvapno vāyuranavadrānastau prapadye tābhyāṃ namostu tau mottarato gopāyetāmiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्ठितां प्रपद्यते धर्मस्थूणा जाजं श्रीरतूपमहोरात्रे द्वारफलके । इन्द्रस्य गृहा वसुमन्तो वरूथिनस्तानहं प्रपद्ये सह प्रजया पशुभिः सह । यन्मे किंचिदस्त्युपहूतः सर्वगणसखायसाधुसंवृतः । तां त्वा शाले ऽरिष्टवीरा गृहान्नः सन्तु सर्वत इति
niṣṭhitāṃ prapadyate dharmasthūṇā jājaṃ śrīratūpamahorātre dvāraphalake | indrasya gṛhā vasumanto varūthinastānahaṃ prapadye saha prajayā paśubhiḥ saha | yanme kiṃcidastyupahūtaḥ sarvagaṇasakhāyasādhusaṃvṛtaḥ | tāṃ tvā śāle 'riṣṭavīrā gṛhānnaḥ santu sarvata iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ब्राह्मणभोजनम्
tato brāhmaṇabhojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथातो मणिकावधानम्
athāto maṇikāvadhānam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तरपूर्वस्यां दिशि यूपवदवटं खात्वा कुशानास्तीर्याक्षतानरिष्टकांश्चान्यानि चाभिमङ्गलानि तस्मिन् मिनोति मणिकं समुद्रोऽसीति
uttarapūrvasyāṃ diśi yūpavadavaṭaṃ khātvā kuśānāstīryākṣatānariṣṭakāṃścānyāni cābhimaṅgalāni tasmin minoti maṇikaṃ samudro'sīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप आसिञ्चति । आपो रेवतीः क्षयथा हि वस्वः क्रतुं च भद्रं बिभृथामृतं च । रायश्च स्थ स्वपत्यस्य पत्नी सरस्वती तद्गृणते वयोधादिति
apa āsiñcati | āpo revatīḥ kṣayathā hi vasvaḥ kratuṃ ca bhadraṃ bibhṛthāmṛtaṃ ca | rāyaśca stha svapatyasya patnī sarasvatī tadgṛṇate vayodhāditi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपोहिष्ठेति च तिसृभिः
āpohiṣṭheti ca tisṛbhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ब्राह्मणभोजनम्
tato brāhmaṇabhojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथातः शीर्षरोगभेषजम्
athātaḥ śīrṣarogabheṣajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वपतो जीवविषाणे स्वं मूत्रमासिच्यापसलवि त्रिः परिषिञ्चन्परीयात् । परि त्वा गिरेरह परिमातुः परिस्वसुः परिपित्रोश्च भ्रात्रोश्च सख्येभ्यो विसृजाम्यहम् । उतूल परिमीढोऽसि परिमीढः क्व गमिष्यसीति
svapato jīvaviṣāṇe svaṃ mūtramāsicyāpasalavi triḥ pariṣiñcanparīyāt | pari tvā gireraha parimātuḥ parisvasuḥ paripitrośca bhrātrośca sakhyebhyo visṛjāmyaham | utūla parimīḍho'si parimīḍhaḥ kva gamiṣyasīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाणी प्रक्षाल्य भ्रुवौ मिमार्ष्टि । चक्षुर्भ्यां श्रोत्राभ्यां गोदानाच्छुबुकादहि । यक्ष्मं शीर्षण्यंरराटाद्विवृहामीममिति । अर्द्धं चेदवभेदक विरूपाक्ष श्वेतपक्ष महायशः । अथो चित्रपक्ष शिरो मास्याभिताप्सीदिति
pāṇī prakṣālya bhruvau mimārṣṭi | cakṣurbhyāṃ śrotrābhyāṃ godānācchubukādahi | yakṣmaṃ śīrṣaṇyaṃrarāṭādvivṛhāmīmamiti | arddhaṃ cedavabhedaka virūpākṣa śvetapakṣa mahāyaśaḥ | atho citrapakṣa śiro māsyābhitāpsīditi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षेम्यो ह्येव भवति
kṣemyo hyeva bhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूलगवः
śūlagavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्ग्यः पशव्यः पुत्र्यो धन्यो यशस्य आयुष्यः
svargyaḥ paśavyaḥ putryo dhanyo yaśasya āyuṣyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
औपासनमरण्यं हृत्वा वितानं साधयित्वा रौद्रं पशुमालभेत
aupāsanamaraṇyaṃ hṛtvā vitānaṃ sādhayitvā raudraṃ paśumālabheta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साण्डम्
sāṇḍam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौर्वा शब्दात्
gaurvā śabdāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वपां श्रपयित्वा स्थालीपाकमवदानानि च रुद्राय वपामन्तरिक्षाय वसां स्थालीपाकमिश्रान्यवदानानि जुहोत्यग्नये रुद्राय शर्वाय पशुपतये उग्रायाशनये भवाय महादेवायेशानायेति च
vapāṃ śrapayitvā sthālīpākamavadānāni ca rudrāya vapāmantarikṣāya vasāṃ sthālīpākamiśrānyavadānāni juhotyagnaye rudrāya śarvāya paśupataye ugrāyāśanaye bhavāya mahādevāyeśānāyeti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनस्पतिस्विष्टकृदन्ते
vanaspatisviṣṭakṛdante
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिग्व्याघारणम्
digvyāghāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याघारणान्ते पत्नीः संयाजयन्तीन्द्राण्यै रुद्राण्यै शर्वाण्यै भवान्या अग्निं गृहपतिमिति
vyāghāraṇānte patnīḥ saṃyājayantīndrāṇyai rudrāṇyai śarvāṇyai bhavānyā agniṃ gṛhapatimiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोहितं पालाशेषु कूर्चेषु रुद्रायसेनाभ्यो बलिं हरति यास्ते रुद्र पुरस्तात्सेनास्ताभ्य एष बलिस्ताभ्यस्ते नमो यास्ते रुद्र दक्षिणतः सेनास्ताभ्य एष बलिस्ताभ्यस्ते नमो यास्ते रुद्र पश्चात्सेनास्ताभ्य एष बलिस्ताभ्यस्ते नमो यास्ते रुद्रोत्तरतः सेनास्ताभ्य एष बलिस्ताभ्यस्ते नमो यास्ते रुद्रोपरिष्टात्सेनास्ताभ्य एष बलिस्ताभ्यस्ते नमो यास्ते रुद्राधस्तात्सेनास्ताभ्य एष बलिस्ताभ्यस्ते नम इति
lohitaṃ pālāśeṣu kūrceṣu rudrāyasenābhyo baliṃ harati yāste rudra purastātsenāstābhya eṣa balistābhyaste namo yāste rudra dakṣiṇataḥ senāstābhya eṣa balistābhyaste namo yāste rudra paścātsenāstābhya eṣa balistābhyaste namo yāste rudrottarataḥ senāstābhya eṣa balistābhyaste namo yāste rudropariṣṭātsenāstābhya eṣa balistābhyaste namo yāste rudrādhastātsenāstābhya eṣa balistābhyaste nama iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊवध्यं लोहितलिप्तमग्नौ प्रास्यत्यधो वा निखनति
ūvadhyaṃ lohitaliptamagnau prāsyatyadho vā nikhanati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुवातं पशुमवस्थाप्य रुद्रैरुपतिष्ठते प्रथमोत्तमाभ्यां वाऽनुवाकाभ्याम्
anuvātaṃ paśumavasthāpya rudrairupatiṣṭhate prathamottamābhyāṃ vā'nuvākābhyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैतस्य पशोर्ग्रामं हरन्ति
naitasya paśorgrāmaṃ haranti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेनैव गोयज्ञो व्याख्यातः पायसेनानर्थलुप्तः
etenaiva goyajño vyākhyātaḥ pāyasenānarthaluptaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य तुल्यवया गौर्दक्षिणा
tasya tulyavayā gaurdakṣiṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वृषोत्सर्गः
atha vṛṣotsargaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोयज्ञेन व्याख्यातः
goyajñena vyākhyātaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्तिक्यां पौर्णमास्थां रेवत्यां वाश्वयुजस्य
kārtikyāṃ paurṇamāsthāṃ revatyāṃ vāśvayujasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्येगवां सुसमिद्धमग्निं कृत्वाज्यं संस्कृत्येहरतिरिति षट् जुहोति प्रतिमन्त्रम्
madhyegavāṃ susamiddhamagniṃ kṛtvājyaṃ saṃskṛtyeharatiriti ṣaṭ juhoti pratimantram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूषा गा अन्वेतु नः पूषा रक्षत्वर्वतः । पूषा व्वाजं सनोतु नः स्वाहा इति पौष्णस्य जुहोति
pūṣā gā anvetu naḥ pūṣā rakṣatvarvataḥ | pūṣā vvājaṃ sanotu naḥ svāhā iti pauṣṇasya juhoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्रान् जपित्वैकवर्नं द्विवर्णं वा यो वा यूथं छादययि यं वा यूथं छादयेद्रोहितो वैव स्यात्सर्वाङ्गैरुपेतो जीववत्सायाः पयस्विन्याः पुत्रो यूथे च रूपस्वित्तमः स्यात्तमलंकृत्य यूथे मुख्याश्चतस्रो वत्सतर्यस्ताश्चालंकृत्य एतं युवानं पतिं वो ददामि तेन क्रीडन्तीश्चरथ प्रियेण । मा नः साप्तजनुषाऽसुभगा रायस्पोषेण समिषा मदेमेत्येतयैवोत्सृजेरन्
rudrān japitvaikavarnaṃ dvivarṇaṃ vā yo vā yūthaṃ chādayayi yaṃ vā yūthaṃ chādayedrohito vaiva syātsarvāṅgairupeto jīvavatsāyāḥ payasvinyāḥ putro yūthe ca rūpasvittamaḥ syāttamalaṃkṛtya yūthe mukhyāścatasro vatsataryastāścālaṃkṛtya etaṃ yuvānaṃ patiṃ vo dadāmi tena krīḍantīścaratha priyeṇa | mā naḥ sāptajanuṣā'subhagā rāyaspoṣeṇa samiṣā mademetyetayaivotsṛjeran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नभ्यस्थमभिमन्त्रयते मयोभूरित्यनुवाकशेषेण
nabhyasthamabhimantrayate mayobhūrityanuvākaśeṣeṇa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वासां पयसि पायसं श्रपयित्वा ब्राह्मणान्भोजयेत्
sarvāsāṃ payasi pāyasaṃ śrapayitvā brāhmaṇānbhojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पशुमप्येके कुर्वन्ति
paśumapyeke kurvanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य शूलगवेन कल्पो व्याख्यातः
tasya śūlagavena kalpo vyākhyātaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथोदककर्म
athodakakarma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्विवर्षे प्रेते मातापित्रोराशौचम्
advivarṣe prete mātāpitrorāśaucam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शौचमेवेतरेषाम्
śaucamevetareṣām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकरात्रं त्रिरात्रं वा
ekarātraṃ trirātraṃ vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरीरमदग्ध्वा निखनन्ति
śarīramadagdhvā nikhananti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तःसूतके चेदोत्थानादाशौचं सूतकवत्
antaḥsūtake cedotthānādāśaucaṃ sūtakavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नात्रोदककर्म
nātrodakakarma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विवर्षप्रभृति प्रेतमाश्मशानात्सर्वेऽनुगच्छेयुः
dvivarṣaprabhṛti pretamāśmaśānātsarve'nugaccheyuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमगाथां गायन्तो यमसूक्तम् च जपन्त इत्येके
yamagāthāṃ gāyanto yamasūktam ca japanta ityeke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्युपेतो भूमिजोषणादिसमानमाहिताग्नेरोदकान्तस्य गमनात्
yadyupeto bhūmijoṣaṇādisamānamāhitāgnerodakāntasya gamanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालाग्निना दहन्त्येनमाहितश्चेत्
śālāgninā dahantyenamāhitaścet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तूष्णीं ग्रामाग्निनेतरम्
tūṣṇīṃ grāmāgninetaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संयुक्तं मैथुनं वोदकम् याचेरन्नुदकं करिष्यामह इति
saṃyuktaṃ maithunaṃ vodakam yācerannudakaṃ kariṣyāmaha iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुरुध्वं मा चैवं पुनरित्यशतवर्षे प्रेते
kurudhvaṃ mā caivaṃ punarityaśatavarṣe prete
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुरुध्वमित्येवेतरस्मिन्
kurudhvamityevetarasmin
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे ज्ञातयोऽपोभ्यवयन्त्यासप्तमात्पुरुषाद्दशमाद्वा
sarve jñātayo'pobhyavayantyāsaptamātpuruṣāddaśamādvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समानग्रामवासे यावत्संबन्धमनुरमरेयुः
samānagrāmavāse yāvatsaṃbandhamanuramareyuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकवस्त्राः प्राचीनावीतिनः
ekavastrāḥ prācīnāvītinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सव्यस्यानामिकयाऽपनोद्यापनः शोशुचदघमिति
savyasyānāmikayā'panodyāpanaḥ śośucadaghamiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणामुखा निमज्जन्ति
dakṣiṇāmukhā nimajjanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेतायोदकम् सकृत्प्रसिञ्चन्त्यञ्जलिनाऽसावेतत्त उदकमिति
pretāyodakam sakṛtprasiñcantyañjalinā'sāvetatta udakamiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तीर्णाञ्च्छुचौ देशे शाड्वलवत्युपविष्टांस्तत्रैतानपवदेयुः
uttīrṇāñcchucau deśe śāḍvalavatyupaviṣṭāṃstatraitānapavadeyuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनवेक्षमाणा ग्राममायान्ति रीतीभूताः कनिष्ठपूर्वाः
anavekṣamāṇā grāmamāyānti rītībhūtāḥ kaniṣṭhapūrvāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवेशनद्वारे पिचुमन्दपत्राणि विदश्याचम्योदकमग्निं गोमयं गौरसर्षपांस्तैलमालभ्याश्मानमाक्रम्य प्रविशन्ति
niveśanadvāre picumandapatrāṇi vidaśyācamyodakamagniṃ gomayaṃ gaurasarṣapāṃstailamālabhyāśmānamākramya praviśanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिरात्रं ब्रह्मचारिणोऽधःशायिनो न किञ्चन कर्म कुर्न प्रकु
trirātraṃ brahmacāriṇo'dhaḥśāyino na kiñcana karma kurna praku
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रीत्वा लब्ध्वा वा दिवैवान्नमश्नीयुरमांसम्
krītvā labdhvā vā divaivānnamaśnīyuramāṃsam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेताय पिण्डं दत्त्वाऽवनेजनदानप्रत्यवनेजनेषु नामग्राहम्
pretāya piṇḍaṃ dattvā'vanejanadānapratyavanejaneṣu nāmagrāham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृन्मये तां रात्रीं क्षीरोदके विहायसि निदध्युः प्रेतात्रस्नाहीति
mṛnmaye tāṃ rātrīṃ kṣīrodake vihāyasi nidadhyuḥ pretātrasnāhīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिरात्रं शावमाशौचम्
trirātraṃ śāvamāśaucam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशरात्रमित्येके
daśarātramityeke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न स्वाध्यायमधीयीरन्
na svādhyāyamadhīyīran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.