विशिष्टरूपोपादाने। उपस्थितार्थस्य शब्दं प्रति विशेषणतयान्वयसम्भवे त्यागे मानाभावो ऽस्या मूलम्। अत्रार्थः कल्पितान्वयव्यतिरेककल्पितः शास्त्रीयो ऽपि गृह्यते इति ऽसङ्ख्यायाःऽ इति सूत्रे भाष्ये स्पष्टम्। इयं वर्ण ग्रहणेषु नेति ऽलस्यऽ इत्यत्र भाष्ये स्पष्टम्। अत एव एषा विशिष्टरूपोपादान विषयेति-वृद्धाः। एतन्मूलकमेव ऽयेन विधिःऽ इत्यत्र भाष्ये पठ्यते ऽअलैवानर्थकेन तदन्तविधिःऽ इति। किञ्च ऽस्वं रूपम्ऽ इति शास्त्रे स्वशब्देनाऽत्मीयवाचिनार्ऽथो गृह्यते, रूप शब्देन स्वरूपम्, एवञ्च तदुभयं शब्दस्य संज्ञीति तदर्थः। तत्रार्थो न विशेष्यस्तत्र शस्त्रीयोपकार्यासम्भवात्, किन्तु शब्दविशेषणम्। एवञ्चार्थविशिष्टः शब्दः संज्ञीति फलितम्। तेनैषा परिभाषा सिद्धेति भाष्ये स्पष्टम्॥ नन्वेवमपि ऽमहद्भतश्चन्द्रमाःऽ इत्यत्र ऽआन्महतःऽ इत्यात्वापत्तिरत आह- गौणमुख्ययोर्मुख्ये कार्य सम्प्रत्ययः
viśiṣṭarūpopādāne/ upasthitārthasya śabdaṃ prati viśeṣaṇatayānvayasambhave tyāge mānābhāvo 'syā mūlam/ atrārthaḥ kalpitānvayavyatirekakalpitaḥ śāstrīyo 'pi gṛhyate iti 'saṅkhyāyāḥ' iti sūtre bhāṣye spaṣṭam/ iyaṃ varṇa grahaṇeṣu neti 'lasya' ityatra bhāṣye spaṣṭam/ ata eva eṣā viśiṣṭarūpopādāna viṣayeti-vṛddhāḥ/ etanmūlakameva 'yena vidhiḥ' ityatra bhāṣye paṭhyate 'alaivānarthakena tadantavidhiḥ' iti/ kiñca 'svaṃ rūpam' iti śāstre svaśabdenā'tmīyavācinār'tho gṛhyate, rūpa śabdena svarūpam, evañca tadubhayaṃ śabdasya saṃjñīti tadarthaḥ/ tatrārtho na viśeṣyastatra śastrīyopakāryāsambhavāt, kintu śabdaviśeṣaṇam/ evañcārthaviśiṣṭaḥ śabdaḥ saṃjñīti phalitam/ tenaiṣā paribhāṣā siddheti bhāṣye spaṣṭam// nanvevamapi 'mahadbhataścandramāḥ' ityatra 'ānmahataḥ' ityātvāpattirata āha- gauṇamukhyayormukhye kārya sampratyayaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.