Library·Nagesa: Paribhasendusekhara·29

Nagesa: Paribhasendusekhara 29

Paribh 29

पदमङ्गं च विशेष्यं विशेषणेन च तदन्त विधिः। तेन ऽइष्टकचितम्, पक्वेष्टकचितम्ऽ इत्यादौ "इष्टकेषीकामालानां चित"इति ह्रस्वः, ऽमहान्, परममहान्, परमातिमहान्ऽ इत्यादौ"सान्तमहतः"इति दीर्गश्च सिद्धः। अत एव ऽतदुत्तरपदस्यऽ इति पाठो ऽयुक्त इति भाष्ये स्पष्टम्। अत्र पदशब्देनोत्तरपदाधिकारः, केवलपदाधिकारश्च। "पादस्य पदाज्याति"इत्यत्र न तदन्तग्रहणम्, लक्ष्यानुरोधादिति सर्वम्,"येन विधिः"इत्यत्र भाष्ये स्पष्टम्॥ नन्वेवम् ऽअस्यापत्यमिःऽ इत्यादावदन्तप्रातिपदिकाभावादिञ् न स्यात्, अत आह :- व्यपदेशिवदेकस्मिन्

padamaṅgaṃ ca viśeṣyaṃ viśeṣaṇena ca tadanta vidhiḥ/ tena 'iṣṭakacitam, pakveṣṭakacitam' ityādau "iṣṭakeṣīkāmālānāṃ cita"iti hrasvaḥ, 'mahān, paramamahān, paramātimahān' ityādau"sāntamahataḥ"iti dīrgaśca siddhaḥ/ ata eva 'taduttarapadasya' iti pāṭho 'yukta iti bhāṣye spaṣṭam/ atra padaśabdenottarapadādhikāraḥ, kevalapadādhikāraśca/ "pādasya padājyāti"ityatra na tadantagrahaṇam, lakṣyānurodhāditi sarvam,"yena vidhiḥ"ityatra bhāṣye spaṣṭam// nanvevam 'asyāpatyamiḥ' ityādāvadantaprātipadikābhāvādiñ na syāt, ata āha :- vyapadeśivadekasmin

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Paribh/29

Cite as: Nagesa: Paribhasendusekhara 29, in HREEM (hreem.cc/library/Paribh/29), after GRETIL, Nagesa [=Nagojibhatta]: Paribhasendusekhara Input by members of the Sansknet project….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/paribhsu.htm — Nagesa [=Nagojibhatta]: Paribhasendusekhara Input by members of the Sansknet project (www.sansknet.org) This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding. Therefore, word boundaries are usually not marked by blanks. These and other irreg

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text